Δηλητηριώδη φυτά της Κύπρου — πώς να τα αναγνωρίσετε και τι να κάνετε σε περίπτωση επαφής

Η Κύπρος είναι παράδεισος για τους λάτρεις της χλωρίδας, αλλά ανάμεσα στα όμορφα φυτά υπάρχουν και εκείνα με τα οποία είναι καλύτερα να μην έρθετε σε επαφή. Παρακάτω υπάρχει μια λίστα με τα πιο κοινά δηλητηριώδη φυτά που απαντώνται σε όλο το νησί (και στο βόρειο και στο νότιο τμήμα) καθώς και σύντομες οδηγίες ασφαλείας.

• Ναρκοπέδιο
• Πλουμέρια
• Λαβούρνο (Χρυσόδεντρο)
• Ιπόμεια
• Κολχικό
• Συχνές Ερωτήσεις
• Οδηγίες Ασφαλείας και Πρώτες Βοήθειες

Το νησί είναι πολιτικά διαιρεμένο, αλλά τα φυτά δεν γνωρίζουν σύνορα — όλα τα αναφερόμενα είδη είναι κοινά τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο τμήμα της Κύπρου. Θυμηθείτε: αυτά τα φυτά δεν πρέπει να καταναλώνονται. Σε τυχαία επαφή με τον χυμό τους, πλύνετε καλά τα χέρια αμέσως.

Ναρκοπέδιο

Ναρκοπέδιο κοινό (Nerium oleander) — ένας μεγάλος, αειθαλής θάμνος από την οικογένεια των Αποκινιδών. Τα φύλλα δερματώδη, λογχοειδή (έως 15 εκ.), τα άνθη μεγάλα, συνήθως ροζ ή λευκά, συγκεντρωμένα σε ταξιανθίες στις άκρες των βλαστών. Υπάρχουν και κόκκινες ή κίτρινες μορφές, ενώ οι καλλωπιστικές ποικιλίες μπορεί να είναι διπλά άνθη. Οι καρποί είναι πολυσπόροι λοβοί έως 10 εκ. Αναπτύσσεται άγρια σε ξεραμένα ποτάμια.

Τοξικότητα: όλα τα μέρη είναι δηλητηριώδη (περιέχει καρδιογλυκοσίδες). Πιθανές επιπτώσεις: κολικοί, έμετος, γαστρεντερικές διαταραχές, αρρυθμίες, καταστολή ΚΝΣ και ανακοπή καρδιάς σε σοβαρή δηλητηρίαση. Δεν συνιστάται η καλλιέργεια σε εσωτερικούς χώρους, παιδικούς σταθμούς και σχολεία. Ο καπνός από το κάψιμο του ναρκοπεδίου είναι επίσης τοξικός.

Πλουμέρια

Πλουμέρια (Plumeria) — τροπικό δέντρο/θάμνος από την οικογένεια των Αποκινιδών. Τα φύλλα μεγάλα, χοντρά, γυαλιστερά. Τα άνθη πενταμερή, λευκά ή λευκο-ροζ-πορτοκαλί, αρωματικά, συγκεντρωμένα σε ταξιανθίες.

Τοξικότητα: ο γαλακτώδης λευκός χυμός ερεθίζει το δέρμα και τις βλεννώδεις μεμβράνες, μπορεί να προκαλέσει επιπεφυκίτιδα. Σε κατάποση — γαστρεντερικές διαταραχές, καρδιοτοξική δράση. Χρησιμοποιείτε γάντια και μην επιτρέπετε την επαφή παιδιών ή κατοικίδιων με τα άνθη και τα φύλλα.

Λαβούρνο (Χρυσόδεντρο)

Λαβούρνο (Laburnum anagyroides) — θάμνος/μικρό δέντρο από την οικογένεια των ψυχανθών. Τα φύλλα τριφυλλά, μακριά (έως 25 εκ.), με κρεμάμενα άνθη έντονα κίτρινα την άνοιξη. Καλή πηγή νέκταρ, παράγει λοβούς.

Τοξικότητα: όλα τα μέρη είναι δηλητηριώδη, ειδικά οι σπόροι. Περιέχει κιτζίνη — πιθανές επιπτώσεις: σιελόρροια, ναυτία, έμετος, μυϊκοί σπασμοί, δυσκολία στην αναπνοή και σπασμοί. Αποφύγετε την κατάποση από παιδιά ή κατοικίδια.

Ιπόμεια

Ιπόμεια (Ipomoea) — γένος φυτών αναρριχητικών με ~800 είδη: από καλλιέργειες τροφίμων έως διακοσμητικά. Στους κήπους της Κύπρου συναντάται συχνότερα Ipomoea violacea — ισχυρή κληματώδης με μεγάλα χωνοειδή άνθη (5–7 εκ.) λευκά/μωβ αποχρώσεων και καρδιοειδή φύλλα.

Τοξικότητα: οι σπόροι ορισμένων ειδών περιέχουν παράγωγα αλυσιδικού οξέος (LSA), προκαλώντας σοβαρή δηλητηρίαση και ψυχοτροπικές επιδράσεις. Κρατήστε τους σπόρους μακριά από παιδιά και ζώα.

Κολχικό

Κολχικό (Colchicum), Κρόκος του φθινοπώρου — πολυετής από την οικογένεια των Κολχικοειδών. Στην Κύπρο συνηθισμένο είναι το Colchicum troodi (κυρίως στα βουνά Τροόδους). Ανθίζει το φθινόπωρο: πρώτα λευκά/μωβ-ροζ άνθη, μετά φύλλα. Οι σπόροι εμφανίζονται την άνοιξη του επόμενου έτους.

Τοξικότητα: οι βολβοί και οι σπόροι περιέχουν κολχικίνη. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν με καθυστέρηση έως 24 ώρες: κάψιμο στο στόμα, πόνος στην κοιλιά, διάρροια, στη συνέχεια καταστολή μυελού των οστών και πολυοργανικές επιπλοκές. Σε υποψία — άμεση επίσκεψη σε γιατρό.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια άλλα φυτά μπορεί να είναι προβληματικά;
Δεν είναι πάντα δηλητηριώδη, αλλά μπορούν να προκαλέσουν αλλεργία/ερεθισμό: Ποϊνσέτια (γαλακτώδης χυμός), Διφενμπάχια (κρύσταλλοι ασβεστίου οξαλικού), Ευφόρβιες, Κυκλάμινα, Αζαλέες/Ροδόδεντρα, ορισμένα φτέρες, Γεράνια, Βιολέτες και κάκτοι (συμπεριλαμβανομένων Trichocereus).

Ποια ζώα είναι πιο επικίνδυνα;
Στη γη — φίδια (η οχιά ενδέχεται να είναι επικίνδυνη, ειδικά για παιδιά/αλλεργικούς). Υπάρχουν και αράχνες στην Κύπρο, αλλά το δηλητήριό τους συνήθως δεν είναι επικίνδυνο για υγιή ενήλικα. Στη θάλασσα, γνωρίζετε για δηλητηριώδη ψάρια στα παράλια της Κύπρου — προσοχή κατά το μπάνιο και το ψάρεμα.

Πού να διαβάζετε άμεσα προειδοποιήσεις;
Τέτοιο υλικό δημοσιεύουμε στον ιστότοπό μας, καθώς και στο κανάλι Telegram και στο Instagram.

Οδηγίες Ασφαλείας και Πρώτες Βοήθειες

Κατά την εργασία με φυτά: χρησιμοποιείτε γάντια, κλειστά ρούχα και γυαλιά προστασίας όταν κόβετε φυτά με γαλακτώδη χυμό (ναρκοπέδιο, πλουμέρια). Μην καίτε το πράσινο μέρος του ναρκοπεδίου στη φωτιά.

Αν ο χυμός έρθει σε επαφή με το δέρμα/μάτια: ξεπλύνετε με τρεχούμενο νερό για 10–15 λεπτά, μην τρίβετε. Αν ο ερεθισμός επιμένει — επισκεφθείτε γιατρό.

Σε περίπτωση κατάποσης τμημάτων φυτού/σπόρων: ξεπλύνετε αμέσως το στόμα, μην προκαλείτε έμετο, δώστε νερό (αν είναι σε συνείδηση), φυλάξτε δείγμα φυτού, αναζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια.

Παιδιά και κατοικίδια: κρατήστε σπόρους/μέρη φυτών μακριά από τα χέρια τους. Συμπτώματα στα ζώα (σιελόρροια, τρέμουλο, έμετος, απάθεια) — λόγος για άμεση επίσκεψη σε κτηνίατρο.

Να είστε προσεκτικοί: η όμορφη μεσογειακή χλωρίδα απαιτεί σεβασμό. Ακολουθήστε απλά μέτρα προφύλαξης — και η Κύπρος θα παραμείνει για εσάς μόνο μια ευχάριστη ανάμνηση.