Μοναστήρι του Αγίου Βαρνάβα και Μουσείο Εικόνων στη Βόρεια Κύπρο

Η Μονή του Αγίου Βαρνάβα και το Μουσείο Εικόνων βρίσκονται κοντά στην Αμμόχωστο, στη Βόρεια Κύπρο, κοντά στα ερείπια της αρχαίας πόλης Σαλαμίνας. Αναφορά απόστασης: περίπου 10 χλμ. από την Αμμόχωστο. Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα–Σάββατο 09:00–17:00, Κυριακή κλειστά. Ο πιο εύκολος τρόπος πρόσβασης είναι με αυτοκίνητο ή ταξί· χωρίς αυτοκίνητο, συνήθως χρησιμοποιείται το δολμούς (μικρό λεωφορείο) Αμμόχωστος–Ισκέλε και στη συνέχεια περπατά κανείς περίπου 1 χλμ.

• Μονή Αγίου Βαρνάβα
• Ποιος είναι ο Άγιος Βαρνάβας
• Μουσείο Εικόνων
• Ερωτήσεις

Ένας από τους κύριους τόπους του νησιού, όχι μόνο για προσκυνητές αλλά και για τουρίστες που ενδιαφέρονται για την ιστορία.

Μονή Αγίου Βαρνάβα

Στα περίχωρα της Αμμοχώστου, σε έναν μικρό λόφο με θέα την εκτεταμένη αρχαία πόλη Σαλαμίνα, βρίσκεται μια διπλή εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Βαρνάβα — έναν από τους πιο σεβαστούς αγίους του νησιού.

Η αρχική εκκλησία ιδρύθηκε στα τέλη του 5ου αιώνα, πιθανώς το 477, όταν ο αυτοκράτορας Ζήνων χρηματοδότησε την κατασκευή μιας βασιλικής κοντά στο σημείο όπου ο Αρχιεπίσκοπος Ανθέμιος ανακάλυψε τον τάφο του Βαρνάβα.

Η εκκλησία είχε ξύλινη στέγη και περιλάμβανε κελιά, κήπους, υδραγωγεία και χώρους για προσκυνητές. Υποτίθεται ότι οι προσκυνητές στον δρόμο τους προς τα Ιεροσόλυμα θα σταματούσαν εδώ και θα επισκέπτονταν το ιερό.

Δύο κτίρια προστέθηκαν στο συγκρότημα κατά την περίοδο της βασιλείας του Ιουστινιανού Α' (527–565) από τον επόμενο αρχιεπίσκοπο, Φιλόξενο.

Ωστόσο, η εκκλησία υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τις αραβικές επιδρομές τον 7ο αιώνα, και τα μοναδικά ερείπια που μπορούν να δουν σήμερα οι επισκέπτες είναι η αρχική αψίδα στη ανατολική πλευρά.

Η Μονή του Αγίου Βαρνάβα στη σημερινή της μορφή χτίστηκε πάνω στα ερείπια της βυζαντινής εκκλησίας τον 18ο αιώνα. Κατασκευάστηκε με τρεις τρούλους, αλλά λόγω έλλειψης θεμελίων και μαλακού εδάφους, ένας από τους τρούλους μαζί με την αψίδα κατέρρευσε. Κατά την ανακαίνιση, ο τρίτος τρούλος δεν αντικαταστάθηκε, δίνοντας στην εκκλησία μια ασυνήθιστη τετράγωνη όψη. Στο εσωτερικό της εκκλησίας υπάρχει έναι τοιχογραφία που απεικονίζει το όνειρο του επισκόπου, την ανακάλυψη του σώματος και την παράδοση του Ευαγγελίου στον αυτοκράτορα.

Μέχρι το 1974, στη μονή ζούσαν τρεις μοναχοί που ζούσαν από την πώληση μελιού και τη ζωγραφική εικόνων. Μετά τα γεγονότα του 1974, η μονή εγκαταλείφθηκε.

Ποιος είναι ο Άγιος Βαρνάβας

Ο Άγιος Βαρνάβας ήταν Εβραίος από τη Σαλαμίνα. Γεννημένος ως Ιωσήφ, πήγε στη Γη του Αγίου για να σπουδάσει νομικά και εκεί γνώρισε τον Απόστολο Παύλο. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του στα Ιεροσόλυμα, ο Βαρνάβας έγινε μάρτυρας ορισμένων θαυμάτων του Ιησού και το 33 μ.Χ. ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Διαμοίρασε την οικογενειακή του περιουσία στην πρώιμη Εκκλησία και στους φτωχούς των Ιεροσολύμων.

Καθώς έγινε Αρχιεπίσκοπος της Σαλαμίνας, ο Βαρνάβας εντυπωσίασε τόσο πολύ τον Ρωμαίο κυβερνήτη του νησιού, Σέργιο Παύλο, που αυτός ασπάστηκε ο ίδιος την πίστη — και το νησί έγινε μια από τις πρώτες περιοχές με χριστιανό ηγεμόνα.

Κατά τη δεύτερη επίσκεψή του στο νησί το 75 μ.Χ., ο Βαρνάβας συνελήφθη και φυλακίστηκε στη Συναγωγή της Σαλαμίνας — την ίδια νύχτα, πλήθος Εβραίων τον λιθοβόλησε μέχρι θανάτου και πέταξε το σώμα του στη θάλασσα.

Ωστόσο, οι ακόλουθοί του βρήκαν τα λείψανα του Βαρνάβα και τα ενταφίασαν μυστικά σε τάφο κάτω από ένα δέντρο χαρουπιάς δυτικά του νεκροταφείου της Σαλαμίνας. Ο σύντροφος του Ιωάννης Μάρκος τοποθέτησε ένα αντίγραφο του Ευαγγελίου κατά Ματθαίο στο στήθος του Βαρνάβα. Ο τάφος του Αγίου Βαρνάβα παρέμεινε ανεξερεύνητος για πάνω από 400 χρόνια, μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ., όταν ο Αρχιεπίσκοπος Ανθέμιος ανακάλυψε τον τάφο.

Μουσείο Εικόνων

Σήμερα η εκκλησία, όπου πλέον δεν ζει μοναχική κοινότητα, λειτουργεί ως Μουσείο Εικόνων. Στους πρώην χώρους βρίσκεται επίσης ένα αρχαιολογικό μουσείο με ευρήματα από τη νεολιθική εποχή.

Εκτός από τις εικόνες, το μουσείο φιλοξενεί συλλογή κυπριακών αντικειμένων που χρονολογούνται στον 7ο αιώνα π.Χ. Η εκκλησία, στην οποία σήμερα βρίσκεται η αρχαιολογική συλλογή, περιλαμβάνει και το παρεκκλήσιο με τον τάφο του Αγίου.

Στο Μουσείο Εικόνων φυλάσσεται μία από τις καλύτερες συλλογές αρχαιοτήτων από τη Χαλκολιθική και Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου στη Βόρεια Κύπρο. Στο αρχαιολογικό μουσείο φυλάσσονται επίσης λείψανα από την κοντινή αρχαία πόλη Ένγκομι, που χρονολογούνται στην περίοδο επιρροής της Αρχαίας Αιγύπτου.

Ενδιαφέροντα γεγονότα

• Το 1844, στο Λονδίνο, άνοιξε ο Καθεδρικός Ναός του Νότιγχαμ αφιερωμένος στον Άγιο Βαρνάβα.
• Η ημέρα μνήμης του Αγίου: 24 Ιουνίου στην Ορθόδοξη Εκκλησία και 11 Ιουνίου στην Καθολική Εκκλησία.

Ερωτήσεις

Ποιες είναι οι ώρες λειτουργίας της Μονής του Αγίου Βαρνάβα;

Η Μονή και το μουσείο λειτουργούν από Δευτέρα έως Σάββατο 09:00–17:00. Κυριακή κλειστά.

Πώς να φτάσετε στη Μονή του Αγίου Βαρνάβα;

Γλωσσάρι: dolmuş — μίνι λεωφορείο που εκτελεί δρομολόγια μεταξύ πόλεων και περιοχών.

Δεν υπάρχει άμεση δημόσια συγκοινωνία προς τη μονή, αλλά μπορείτε να πάτε με dolmuş ή λεωφορείο από Αμμόχωστο προς Ισκέλε (ή αντίστροφα), να κατεβείτε στον κόμβο απέναντι από την αρχαία Σαλαμίνα και να περπατήσετε περίπου 1 χλμ.

Τα ταξί γνωρίζουν την τοποθεσία. Από την Αμμόχωστο και την Ισκέλε το ταξίδι συνήθως είναι πιο σύντομο, από άλλες περιοχές της Βόρειας Κύπρου πιο ακριβό.

Με δικό σας ή ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο είναι εύκολο να φτάσετε στη μονή — περίπου 10 χλμ. από την Αμμόχωστο.

Πώς να το κάνετε

1. Επιλέξτε μέθοδο: αυτοκίνητο (δικό σας/ενοικιαζόμενο), ταξί ή dolmuş/λεωφορείο Αμμόχωστος–Ισκέλε.
2. Αν πάτε με dolmuş, ζητήστε στάση στον κόμβο απέναντι από τη Σαλαμίνα και μετά περπατήστε περίπου 1 χλμ.
3. Αν πάτε με αυτοκίνητο, ανοίξτε το σημείο στον χάρτη και σχεδιάστε τη διαδρομή.
4. Αν χρειάζεστε ενοικίαση, μπορείτε να ξεκινήσετε από αυτή τη συλλογή: ενοικίαση αυτοκινήτου στη Βόρεια Κύπρο.