Ανακαλύφθηκε Ένα Ασυνήθιστο Πλανητικό Σύστημα Που Ανατρέπει Τις Κλασικές Θεωρίες Σχηματισμού Πλανητών

Αστρονόμοι, χρησιμοποιώντας τηλεσκόπια της NASA και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), ανακάλυψαν ένα ασυνήθιστο πλανητικό σύστημα, το LHS 1903, το οποίο περιστρέφεται γύρω από έναν ερυθρό νάνο — τον πιο συνηθισμένο τύπο άστρου στο Σύμπαν.

Το σύστημα αποτελείται από τέσσερις πλανήτες και παρουσιάζει εξαιρετικά μη τυπική δομή. Ο πλανήτης που βρίσκεται πιο κοντά στο άστρο είναι βραχώδης. Ακολουθούν δύο γιγάντιοι αέριοι πλανήτες. Ωστόσο, το πιο απρόσμενο είναι ότι ο πιο απομακρυσμένος — ο τέταρτος — πλανήτης είναι ξανά βραχώδης.

Αυτή η διάταξη έρχεται σε αντίθεση με το ευρέως αποδεκτό μοντέλο σχηματισμού πλανητών, σύμφωνα με το οποίο κοντά στο άστρο σχηματίζονται συνήθως βραχώδεις πλανήτες και πιο μακριά αέριοι γίγαντες. Έτσι είναι διαμορφωμένο και το Ηλιακό μας Σύστημα.

Σύμφωνα με την κλασική θεωρία, οι πλανήτες σχηματίζονται από έναν δίσκο αερίου και σκόνης γύρω από ένα νεαρό άστρο. Οι εσωτερικές περιοχές του δίσκου είναι πολύ θερμές, επομένως εκεί μπορούν να σχηματιστούν μόνο βραχώδη σώματα. Πιο μακριά από το άστρο, η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη, επιτρέποντας στον πάγο και σε άλλες ενώσεις να παγώσουν, να σχηματίσουν μαζικούς πυρήνες και στη συνέχεια να προσελκύσουν αέρια — έτσι δημιουργούνται οι αέριοι γίγαντες.

Ιδιαίτερη προσοχή προσέλκυσε ο εξωτερικός βραχώδης πλανήτης LHS 1903 e, του οποίου η ακτίνα είναι περίπου 1,7 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Γης. Η δυναμική ανάλυση έδειξε ότι δεν σχηματίστηκε από συγκρούσεις άλλων σωμάτων και δεν είναι ένας «απογυμνωμένος» αέριος γίγαντας που έχασε την ατμόσφαιρά του.

Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι το σύστημα ενδέχεται να σχηματίστηκε σύμφωνα με το λεγόμενο «σενάριο φτωχό σε αέριο». Σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, οι πλανήτες σχηματίστηκαν διαδοχικά — από το εσωτερικό προς το εξωτερικό. Μέχρι τη στιγμή που σχηματίστηκε ο πιο απομακρυσμένος πλανήτης, ίσως να μην είχε απομείνει αρκετό αέριο στον δίσκο ώστε να εξελιχθεί σε γίγαντα.

Το LHS 1903 θεωρείται σημαντικό «εργαστήριο» για τη μελέτη εναλλακτικών σεναρίων σχηματισμού πλανητών. Ορισμένοι ειδικοί υποθέτουν ότι ο εξωτερικός βραχώδης πλανήτης μπορεί να διαθέτει ασυνήθιστη ατμόσφαιρα. Αυτό θα ελεγχθεί με μελλοντικές παρατηρήσεις, μεταξύ άλλων με τη χρήση του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb.

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι διαδικασίες σχηματισμού πλανητών είναι πολύ πιο πολύπλοκες από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως, και ότι παρόμοιες ανακαλύψεις μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την κατανόησή μας για τη δομή των πλανητικών συστημάτων στο Σύμπαν.