Η Κύπρος μεταξύ ανθεκτικότητας και προκλήσεων: Πορεία προς την πειθαρχία αντί του λαϊκισμού

Η Κύπρος μεταξύ ανθεκτικότητας και προκλήσεων: Πορεία προς την πειθαρχία αντί του λαϊκισμού

Ο Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Μάκης Κεραυνός σε πρόσφατη συνέντευξή του έδωσε να καταλάβει: η οικονομία της χώρας εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, όπου κύριος γνώμονας πρέπει να είναι όχι η γενναιοδωρία των προεκλογικών υποσχέσεων, αλλά η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία. Η θέση του δεν είναι απλώς μια αντίδραση στις τρέχουσες προκλήσεις, αλλά μια προσπάθεια καθορισμού μιας μακροπρόθεσμης πορείας ανάπτυξης της χώρας.

Η οικονομία αντέχει — αλλά είναι νωρίς για εφησυχασμό

Παρά τις παγκόσμιες κρίσεις, η Κύπρος, σύμφωνα με τον υπουργό, επιδεικνύει ανθεκτικότητα. Οι διεθνείς αξιολογήσεις παραμένουν θετικές και το κράτος είναι ικανό να αντιδρά γρήγορα σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Όμως πίσω από αυτή τη συγκρατημένη αισιοδοξία κρύβεται μια σημαντική προειδοποίηση: η τρέχουσα σταθερότητα δεν εγγυάται τη μελλοντική ασφάλεια. Ο κύριος κίνδυνος σήμερα είναι μια πιθανή κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα γύρω από το Ιράν. Εάν η κρίση παραταθεί, η Κύπρος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με αύξηση των τιμών της ενέργειας, πίεση στον τουρισμό και ακόμη και την απειλή του στασιμοπληθωρισμού — ενός συνδυασμού οικονομικής στασιμότητας και πληθωρισμού.

Γιατί οι αρχές δεν βιάζονται να βοηθήσουν περισσότερο

Πολλοί κάτοικοι του νησιού αναρωτιούνται: θα είναι αρκετά τα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα στήριξης; Η απάντηση του υπουργού είναι προσεκτική.

Προς το παρόν — ναι.

Η κυβέρνηση δεν βιάζεται να εισαγάγει νέες επιδοτήσεις ή αποζημιώσεις, προτιμώντας πρώτα να αξιολογήσει το αποτέλεσμα των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να φαίνεται συγκρατημένη, αλλά αντικατοπτρίζει την επιθυμία αποφυγής υπερφόρτωσης του προϋπολογισμού.

Ιδιαίτερα ενδεικτική ήταν η θέση σχετικά με τον πιθανό περιορισμό των τιμών των καυσίμων. Ο Κεραυνός δηλώνει ρητά: τέτοια μέτρα συχνά βλάπτουν παρά βοηθούν. Μακροπρόθεσμα, μπορούν να οδηγήσουν στο κλείσιμο πρατηρίων ή ακόμη και σε ακόμη πιο απότομη αύξηση των τιμών.

Τουρισμός: Ανησυχητικά μηνύματα, αλλά χωρίς πανικό

Ο τουριστικός κλάδος —ένας από τους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας— προς το παρόν αντέχει. Αν και παρατηρείται μείωση των κρατήσεων, ο υπουργός δεν θεωρεί την κατάσταση κρίσιμη. Είναι σημαντικό, σύμφωνα με τον ίδιο, να μην συγκρίνονται τα τρέχοντα μεγέθη με την περσινή χρονιά ρεκόρ. Μια πιο ρεαλιστική αξιολόγηση επιτρέπει την αποφυγή περιττής ανησυχίας.

Παράλληλα, οι αρχές προετοιμάζουν σχέδιο ανάπτυξης του εσωτερικού τουρισμού — ένα είδος «μαξιλαριού ασφαλείας», εάν μειωθεί η εξωτερική ροή τουριστών.

Ενέργεια — το αδύναμο σημείο της Ευρώπης

Ιδιαίτερη προσοχή έδωσε ο υπουργός στην ενέργεια. Το έργο του Interconnector (GSI), το οποίο θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, απαιτεί αναθεώρηση λόγω τεχνικών και οικονομικών δυσκολιών. Αλλά το πρόβλημα είναι ευρύτερο: το υψηλό κόστος ενέργειας παραμένει ένας από τους κύριους λόγους μείωσης της ανταγωνιστικότητας ολόκληρης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Και η Κύπρος δεν αποτελεί εξαίρεση.

Η κρίση ως ευκαιρία: Μαθήματα για τη γεωργία

Απροσδόκητα, ο υπουργός βλέπει ακόμη και την κρίση που σχετίζεται με τον αφθώδη πυρετό ως ευκαιρία. Κατά τη γνώμη του, τα προβλήματα στην κτηνοτροφία συσσωρεύονταν εδώ και καιρό και η τρέχουσα κατάσταση αποτελεί αφορμή για μεταρρυθμίσεις.

Η οικονομική ζημιά είναι περιορισμένη:

• οι αποζημιώσεις ανέρχονται σε 28 εκατ. ευρώ,
• αναμένεται βοήθεια από την ΕΕ.

Αλλά το κύριο αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι οικονομικό, αλλά δομικό — ο εκσυγχρονισμός του κλάδου.

Συντάξεις υπό προστασία: Έρχονται αλλαγές

Μια άλλη σημαντική κατεύθυνση είναι η μεταρρύθμιση του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Σήμερα το διαχειρίζεται ο Υπουργός Οικονομικών, αλλά αυτό το μοντέλο, κατά παραδοχή του ίδιου του Κεραυνού, είναι παρωχημένο. Προτείνεται η δημιουργία ενός ανεξάρτητου οργάνου, το οποίο θα διαχειρίζεται τα κεφάλαια με μοναδικό σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας των συντάξεων και τη σταθερή απόδοση των επενδύσεων.

Προς τους πολιτικούς — μήνυμα: Λιγότερες υποσχέσεις, περισσότερη ευθύνη

Ενόψει των εκλογών, ο υπουργός απευθύνει σαφή προειδοποίηση: ο λαϊκισμός έχει οδηγήσει τη χώρα σε οικονομικές δυσκολίες περισσότερες από μία φορές. Οι γενναιόδωρες υποσχέσεις μπορεί να είναι ελκυστικές, αλλά υπονομεύουν την ανθεκτικότητα της οικονομίας και, τελικά, τη σταθερότητα ολόκληρης της χώρας.

Χρέη και εκποιήσεις: Κατάσταση υπό έλεγχο;

Το θέμα των εκποιήσεων κατοικιών παραμένει ευαίσθητο. Ωστόσο, ο υπουργός υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν έχει μαζικό χαρακτήρα. Το κράτος, σύμφωνα με τον ίδιο, παρεμβαίνει ενεργά στις διαδικασίες και αλληλεπιδρά με τις εταιρείες που διαχειρίζονται χρέη.

Ένα ενδιαφέρον, αλλά λυπηρό γεγονός: από τις 1600 δικαστικές υποθέσεις, μόνο 7 επιλύθηκαν υπέρ των δανειοληπτών. Αυτό θέτει σε αμφιβολία την αποτελεσματικότητα της δικαστικής οδού ως κύριου τρόπου προστασίας.

Πορεία προς τον ρεαλισμό

Συνολικά, η θέση του Μάκη Κεραυνού μοιάζει με προσπάθεια διατήρησης της ισορροπίας μεταξύ της στήριξης της οικονομίας και της διατήρησης της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. Το κύριο μήνυμά του είναι απλό: η Κύπρος μπορεί να αντεπεξέλθει στις εξωτερικές προκλήσεις — αλλά μόνο εάν αποφύγει τον πειρασμό των γρήγορων και δημοφιλών λύσεων.

Για τους κατοίκους του νησιού αυτό σημαίνει ένα πράγμα: το εγγύς μέλλον πιθανότατα θα κυλήσει υπό το πρίσμα μιας προσεκτικής πολιτικής, όπου η σταθερότητα είναι πιο σημαντική από τις ηχηρές υποσχέσεις.