Κύπρος προ των εκλογών: ισορροπία χωρίς ηγέτη και στοίχημα στην εξωτερική πολιτική

Πολιτική αβεβαιότητα στην Κύπρο: ανάλυση προ των εκλογών

Αν οι βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο γίνονταν αύριο, η χώρα θα τις προσέγγιζε σε κατάσταση πολιτικής αβεβαιότητας. Κανένα από τα κόμματα δεν επιδεικνύει σαφή ηγεμονία, ενώ ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας αποστασιοποιείται ουσιαστικά από το πολιτικό σύστημα.

Δημοσκοπήσεις κομμάτων και νέοι παίκτες

Σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση, οι ηγέτες κατανέμονται ως εξής:

• Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗΣΥ) — 14,6%
• ΑΚΕΛ — 14,2%
• ΕΛΑΜ — 9,9%

Η διαφορά του 0,4% μεταξύ των πρωτοπόρων υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της τρέχουσας ισορροπίας. Ωστόσο, η κύρια ίντριγκα της προεκλογικής εκστρατείας δεν βρίσκεται στη μάχη των παραδοσιακών κομμάτων, αλλά στην άνοδο νέων παικτών. Το «ΑΛΜΑ» συγκεντρώνει ήδη 7,4%, ενώ η «Άμεση Δημοκρατία Κύπρου» 6,8%, αποσπώντας ενεργά ψηφοφόρους από τις παλιές πολιτικές δυνάμεις. Αυτό υποδηλώνει μια αισθητή διάβρωση του συνηθισμένου κομματικού συστήματος.

Κρίση εμπιστοσύνης και παράγοντες επιλογής

Πάνω από τους μισούς ερωτηθέντες — 57% — στην πραγματικότητα δεν είναι έτοιμοι να στηρίξουν κανένα από τα κόμματα.

Ταυτόχρονα, η πολιτική αποξένωση παραμένει εξαιρετικά υψηλή. Το επίπεδο εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς θεσμούς παραμένει επίσης στο ελάχιστο: μόνο το 17% εκφράζει ικανοποίηση, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία — 84% — είναι δυσαρεστημένη.

Όλο και συχνότερα οι ψηφοφόροι προσανατολίζονται όχι στα κομματικά προγράμματα, αλλά στις προσωπικότητες. Ήδη το 40% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι ο υποψήφιος είναι ο βασικός παράγοντας επιλογής. Στο επίκεντρο της δημόσιας ατζέντας κυριαρχούν τρία θέματα:

• Οικονομία
• Κυπριακό ζήτημα
• Διαφθορά

Σε αυτό το πλαίσιο ξεχωρίζει η σχετικά υψηλή συσπείρωση των υποστηρικτών ορισμένων κομμάτων. Το πιο πειθαρχημένο εκλογικό σώμα διαθέτει το ΕΛΑΜ, ακολουθούμενο από το ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ. Αυτό σημαίνει ότι τα τελικά αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τα τρέχοντα ποσοστά.

Θέσεις του Προέδρου: εσωτερικός και εξωτερικός διχασμός

Ιδιαίτερης προσοχής χρήζει η δυναμική της στάσης απέναντι στον Πρόεδρο της χώρας — Νίκο Χριστοδουλίδη. Οι θέσεις του ενισχύθηκαν αισθητά τον τελευταίο μήνα: το ποσοστό αποδοχής αυξήθηκε στο 39%. Παρ' όλα αυτά, η πλειοψηφία των πολιτών εξακολουθεί να αξιολογεί το έργο του κριτικά.

Η αιτία αυτής της διττής στάσης είναι το χάσμα μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής. Ενώ στο εσωτερικό της χώρας επικρατεί δυσαρέσκεια, στη διεθνή σκηνή οι ενέργειες του Προέδρου εκλαμβάνονται πολύ πιο θετικά. Πάνω από τους μισούς πολίτες εγκρίνουν την πορεία της εξωτερικής πολιτικής.

Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στο πλαίσιο της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των γεγονότων που σχετίζονται με το Ιράν. Οι ενέργειες της κυβέρνησης έλαβαν τη στήριξη της πλειοψηφίας του πληθυσμού, όπως και τα μέτρα για την ενίσχυση της ασφάλειας. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η στήριξη των συμμάχων: η αντίδραση της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών χωρών αντιμετωπίστηκε με υψηλό επίπεδο αποδοχής. Η στρατιωτική παρουσία των εταίρων και η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας αύξησαν το αίσθημα ασφάλειας μεταξύ των πολιτών, γεγονός που αύξησε προσωρινά την εμπιστοσύνη προς την εξουσία.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και συμπεράσματα

Παράλληλα αλλάζει και ο χαρακτήρας του πολιτικού αγώνα. Τα κοινωνικά δίκτυα γίνονται βασικό εργαλείο επιρροής των ψηφοφόρων. Το Facebook παραμένει η κύρια πλατφόρμα, ενώ οι νέες πολιτικές δυνάμεις αποδεικνύονται οι πιο ενεργές στον ψηφιακό χώρο.

Συμπερασματικά, η Κύπρος προσέρχεται σε πιθανές εκλογές σε κατάσταση μετάβασης. Το παλιό κομματικό σύστημα χάνει τη σταθερότητά του, νέοι παίκτες αποκτούν ισχύ και οι ψηφοφόροι κάνουν όλο και συχνότερα τις επιλογές τους συγκυριακά και προσωποποιημένα.

Οι επιτυχίες στην εξωτερική πολιτική δίνουν στην εξουσία έναν προσωρινό πόρο εμπιστοσύνης, ωστόσο δεν αντισταθμίζουν τη βαθιά εσωτερική κρίση. Ακριβώς αυτή η αντίφαση — μεταξύ της εξωτερικής συσπείρωσης και της εσωτερικής δυσπιστίας — θα είναι ο κύριος παράγοντας των μελλοντικών εκλογών.