Η Κύπρος κλείνει το πρόγραμμα απόκτησης ιθαγένειας μέσω επενδύσεων

Στις 2 Οκτωβρίου, το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε ένα πακέτο τροποποιήσεων στον Νόμο για το Αστικό Μητρώο, οι οποίες καταργούν τη νομική διάταξη που επέτρεπε την παροχή ιθαγένειας σε ξένους επενδυτές παρακάμπτοντας τις γενικές απαιτήσεις φυσικοποίησης. Πρόκειται για την εξαίρεση της παραγράφου (2) του άρθρου 111Α, που προηγουμένως έδινε στο Υπουργικό Συμβούλιο το δικαίωμα να χορηγεί ιθαγένεια σε επιχειρηματίες, επενδυτές και τα μέλη των οικογενειών τους βάσει του πλέον καταργημένου προγράμματος επενδυτικής ιθαγένειας (CIP). Τώρα, οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια επανεκκίνησης του σχήματος «διαβατήριο με επένδυση» θα απαιτεί ξεχωριστό νόμο που θα εγκριθεί από το Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Κωνσταντίνο Λετιμβιώτη, οι τροποποιήσεις ετοιμάστηκαν με βάση τις συστάσεις του Γενικού Εισαγγελέα και σε διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σκοπός τους δεν είναι μόνο να ρυθμίσουν τη διαδικασία αφαίρεσης της ιθαγένειας, αλλά και να εξαλείψουν οριστικά την πιθανότητα επανέναρξης του επενδυτικού προγράμματος. Μετά την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο, τα έγγραφα θα αποσταλούν στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση.

Οι τροποποιήσεις εισάγουν επίσης πρόσθετες διαδικαστικές εγγυήσεις και μέτρα διαφάνειας. Σε πρόσωπα των οποίων η κυπριακή ιθαγένεια ανακαλείται με κυβερνητική απόφαση, ορίζεται προθεσμία 60 ημερών για την υποβολή έφεσης σε ανεξάρτητη επιτροπή. Επιπλέον, το Υπουργείο Εσωτερικών θα υποχρεούται να δημοσιεύει ειδοποιήσεις για κάθε απόφαση αφαίρεσης ιθαγένειας στην «Επίσημη Εφημερίδα».

Οι αλλαγές σχετίζονται με το πολυετές σκάνδαλο των λεγόμενων «χρυσών διαβατηρίων», του προγράμματος των οποίων η διακοπή έγινε το 2020 υπό το πρίσμα ερευνών και πιέσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως σημείωσε ο Λετιμβιώτης, από τον Μάρτιο του 2023 η κυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη έχει ανακαλέσει 150 διαβατήρια — σε 41 επενδυτές και 109 μέλη των οικογενειών τους.

Έτσι, οι αρχές προχωρούν στο οριστικό κλείσιμο όλων των νομικών κενών που επέτρεπαν την παράκαμψη των τυπικών κριτηρίων φυσικοποίησης, όπως η διάρκεια διαμονής, η γνώση της ελληνικής γλώσσας, η κοινωνική ενσωμάτωση, η κατοχή ακινήτου και η σταθερή εισοδηματική βάση. Η πλήρης νομική ισχύς των τροποποιήσεων θα τεθεί σε εφαρμογή μετά την έγκρισή τους από το Κοινοβούλιο.