Ο ΟΗΕ ετοιμάζει νέα πρωτοβουλία για το Κυπριακό: οι διαπραγματεύσεις μπορεί να ξαναρχίσουν ήδη το καλοκαίρι

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με ελληνοκυπριακά και τουρκοκυπριακά ΜΜΕ, ενδέχεται να αναλάβει νέα πρωτοβουλία για τη διευθέτηση του Κυπριακού ήδη τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο. Προς το παρόν δεν γίνεται λόγος για πλήρη επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ωστόσο συζητείται η προετοιμασία ενός πλαισίου σχεδίου που θα επιτρέψει στις πλευρές να επιστρέψουν στο τραπέζι του διαλόγου έως το τέλος του 2026.

Σύμφωνα με τα σενάρια που συζητούνται, η βάση της νέας διαδικασίας μπορεί να είναι η διατύπωση ότι το σημερινό στάτους κβο στο νησί είναι απαράδεκτο, ενώ τελικός στόχος παραμένει μια συνολική λύση στη βάση της πολιτικής ισότητας, όπως προβλέπεται από τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Εκτιμάται ότι οι πλευρές θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε μια «σταδιακή και προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα διαδικασία», βασισμένη σε προηγούμενες συμφωνίες και συνοδευόμενη από συγκεκριμένα στάδια υλοποίησης.

Κύριο εμπόδιο παραμένουν οι διαφορετικές προσεγγίσεις των πλευρών στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης επιμένει στη συνέχιση του διαλόγου από το σημείο όπου διακόπηκε στο Κραν-Μοντανά το 2017. Η τουρκοκυπριακή πλευρά, με επικεφαλής τον Τουφάν Ερχιουρμάν, ζητεί νέες εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένων σαφών χρονικών ορίων για τις συνομιλίες και ενός μηχανισμού που θα αποκλείει την επιστροφή στο προηγούμενο στάτους κβο σε περίπτωση νέας αποτυχίας.

Μία από τις πιθανές συμβιβαστικές λύσεις χαρακτηρίζεται η «σταδιακή προσέγγιση», που προβλέπει αμοιβαία κίνητρα και για τις δύο πλευρές. Μεταξύ των ιδεών που συζητούνται είναι το πιθανό άνοιγμα της Αμμοχώστου με αντάλλαγμα τη διεθνή αναγνώριση του αεροδρομίου της Τύμπου.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι ακόμη και περιορισμένη πρόοδος στις διαπραγματεύσεις μπορεί να μειώσει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, να ενισχύσει την περιφερειακή ασφάλεια και να διευκολύνει την πορεία της Κύπρου σε μια σειρά ευρωπαϊκών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των προοπτικών ένταξης στη ζώνη Σένγκεν.