Αγορά ακινήτων στην Κύπρο: Μεταξύ πωλήσεων ρεκόρ και δικαστικών εφιαλτών

Παρά τις ηχηρές δηλώσεις για ανάπτυξη ρεκόρ στην αγορά ακινήτων το 2025 —με τη Λεμεσό και την Πάφο να κατέχουν ηγετικές θέσεις— πίσω από τα όμορφα στατιστικά εξακολουθούν να κρύβονται παλιά προβλήματα: ανεκδότοτοι τίτλοι ιδιοκτησίας, χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες και συγκρούσεις μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

Τίτλοι μετά από 33 χρόνια: Η ιστορία των «παγιδευμένων» αγοραστών

Η οικογένεια της Jane Richards εξόφλησε πλήρως το σπίτι της ήδη από το 1992. Οι γονείς μπήκαν στην κατοικία αμέσως και ζουν εκεί για περισσότερες από τρεις δεκαετίες. Ωστόσο, ξεχωριστός τίτλος ιδιοκτησίας για το σπίτι δεν τους έχει εκδοθεί ποτέ.

Η αιτία είναι οι υποθήκες του εργολάβου προς την τράπεζα. Παρά την καταβολή πλέον των €46.000 για νομικές υπηρεσίες και την πληρωμή φόρων, τους οποίους κανονικά έπρεπε να πληρώσει ο εργολάβος, το ζήτημα παραμένει άλυτο.

Τα τελευταία χρόνια, εκπρόσωποι του εργολάβου δήλωσαν μάλιστα ότι η σύμβαση πώλησης δήθεν «μετατράπηκε σε ενοικίαση» και απαίτησαν πρόσθετη αποζημίωση — χωρίς δικαστική απόφαση.

Την κατάσταση επιδεινώνει το γεγονός ότι ο πατέρας της οικογένειας πάσχει από τη νόσο Αλτσχάιμερ και η αβεβαιότητα γύρω από το οικογενειακό σπίτι δημιουργεί σοβαρή συναισθηματική και οικονομική πίεση.

Ενοικιαστές χωρίς πληρωμή: «Μόνιμοι κάτοικοι»

Τα προβλήματα δεν αφορούν μόνο τους αγοραστές, αλλά και τους ιδιοκτήτες.

Ο Ανδρέας Γεωργίου, ο οποίος διαμένει στο εξωτερικό, σχεδίαζε να συνταξιοδοτηθεί στο διαμέρισμά του στην Κύπρο. Ωστόσο, ο ενοικιαστής δεν πληρώνει ούτε ένα ευρώ εδώ και τέσσερα χρόνια. Οι δικαστικές ακροάσεις αναβάλλονται επανειλημμένα και η διαδικασία έξωσης καθυστερεί.

Αν και η νομοθεσία προβλέπει τη δυνατότητα έξωσης σε περίπτωση καθυστέρησης άνω των 21 ημερών, στην πράξη οι υποθέσεις συχνά «κολλάνε» στα δικαστήρια.

Από το 2023, για κτίρια που ανεγέρθηκαν πριν από τις 21 Δεκεμβρίου 1999, ισχύει το καθεστώς του «θέσπιου ενοικιαστή» (sitting tenant). Τέτοιοι ένοικοι μπορούν να παραμείνουν στο διαμέρισμα επ' αόριστον υπό την προϋπόθεση της καταβολής ενοικίου, ενώ ο ιδιοκτήτης περιορίζεται στα δικαιώματα διάθεσης του ακινήτου.

Γη υπό τον έλεγχο του ενοικιαστή

Παρόμοια είναι η κατάσταση για τον Στέλιο Αντωνίου, ο οποίος νοικιάζει μια αποθήκη σε βιομηχανική ζώνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο ενοικιαστής κατέλαβε αυθαίρετα ένα επιπλέον τμήμα του οικοπέδου και αποθηκεύει εκεί αυτοκίνητα.

Ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να ελευθερώσει τη γη μόνος του — μόνο μέσω δικαστηρίου. Αλλά οι δικαστικές διαδικασίες μπορούν να διαρκέσουν χρόνια.

Υπάρχουν νόμοι, δεν υπάρχουν λύσεις

Τα τελευταία χρόνια έγιναν τροποποιήσεις στη νομοθεσία για την προστασία των αγοραστών και την επιτάχυνση των εξώσεων. Ωστόσο, πολλοί πληγέντες υποστηρίζουν ότι στην πράξη τα προβλήματα παραμένουν:

• καθυστερήσεις στην έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας,
• χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες,
• περιορισμένα δικαιώματα των ιδιοκτητών,
• ασθενής έλεγχος των ενεργειών των εργολάβων.

Στο πλαίσιο των πωλήσεων ρεκόρ ακινήτων, οι ειδικοί υπενθυμίζουν: η αγορά παραμένει περίπλοκη και απαιτεί προσοχή.

Η αγορά κατοικίας στην Κύπρο για ορισμένους μετατρέπεται όντως σε «extreme sport».