Ελεγκτική Υπηρεσία: Η Κύπρος χάνει έσοδα λόγω χαμηλών μισθωμάτων δασικών εκτάσεων στην Αγία Νάπα

Το κράτος συνεχίζει να χάνει πιθανά έσοδα από την εκμίσθωση δασικών εκτάσεων στην Αγία Νάπα, όπου βρίσκονται ξενοδοχεία. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε η Ελεγκτική Υπηρεσία της Κύπρου μετά από έλεγχο.

Αιτία είναι οι παρωχημένες συμβάσεις μίσθωσης, βάσει των οποίων ορισμένα ξενοδοχεία πληρώνουν για χρόνια ένα σταθερό ποσό χωρίς αναπροσαρμογή, παρά την αύξηση της τουριστικής κίνησης, των εσόδων του κλάδου και του πληθωρισμού.

Ο έλεγχος έδειξε ότι πέντε ξενοδοχεία, χτισμένα σε κρατικές δασικές εκτάσεις και λειτουργούντα με μακροχρόνιες συμβάσεις μίσθωσης (έως 99 έτη), συνεχίζουν να πληρώνουν με βάση τους όρους της περιόδου 2017–2022. Κατά το διάστημα αυτό, ο τουριστικός τομέας στην Αγία Νάπα αυξήθηκε σημαντικά, όμως τα μισθώματα παρέμειναν αμετάβλητα.

Όπως σημειώνει ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, η αναθεώρηση των όρων μίσθωσης συμβάσεων που συνήφθησαν το 1970–1982 καθυστερεί εδώ και χρόνια και δεν αντικατοπτρίζει πλέον την πραγματικότητα της αγοράς.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά τις νομοθετικές αλλαγές του 2019, όταν καταργήθηκε το σύστημα έγκρισης τιμών διαμονής και εστίασης. Ως αποτέλεσμα, το Τμήμα Δασών της Κύπρου έχασε μια σταθερή βάση για τον επανυπολογισμό των μισθωμάτων.

Ως συνέπεια, τα περισσότερα ξενοδοχεία καταβάλλουν το ίδιο ποσό εδώ και πάνω από τρία χρόνια, ανεξάρτητα από την αύξηση του κύκλου εργασιών και της τουριστικής ζήτησης.

Η έκθεση αποκάλυψε σημαντικές διαφορές στα μισθώματα μεταξύ συγκρίσιμων μονάδων. Συγκεκριμένα:

• ένα ξενοδοχείο πληρώνει περίπου 81 χιλ. ευρώ ετησίως,
• ένα άλλο, παρόμοιο σε μέγεθος και χωρητικότητα, περίπου 41 χιλ. ευρώ.

Δύο από τα μεγαλύτερα ξενοδοχεία που καταλαμβάνουν τις μεγαλύτερες δασικές εκτάσεις πληρώνουν περίπου 3,40 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ ένα άλλο ξενοδοχείο πληρώνει 7,38 ευρώ για το ίδιο μέτρο — περισσότερο από το διπλάσιο.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι τέτοιες διαφορές είναι αποκομμένες από τις συνθήκες της αγοράς και μπορούν να θεωρηθούν ως κρυφή μορφή κρατικής ενίσχυσης, παραβιάζοντας τις αρχές του θεμιτού ανταγωνισμού.

Η έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη:

• να υπολογιστεί άμεσα η αγοραία αξία των μισθωμάτων,
• να εφαρμοστούν οι συστάσεις της Νομικής Υπηρεσίας,
• να διασφαλιστεί η οικονομικά τεκμηριωμένη και δίκαιη χρήση των κρατικών δασικών εκτάσεων.

Το Τμήμα Δασών συμφώνησε με τα συμπεράσματα του ελέγχου, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι όροι μίσθωσης δεν μπορούν να τροποποιηθούν μονομερώς — απαιτείται η συναίνεση των μισθωτών. Οι ισχύουσες συμβάσεις λήγουν το 2047, 2048 και 2069.

Για τον επανυπολογισμό των μισθωμάτων, το τμήμα απέστειλε στο Κτηματολόγιο σχέδια ανάπτυξης για αρκετά ξενοδοχεία. Ωστόσο διαπιστώθηκε ότι:

• για δύο ακίνητα δεν υπάρχουν επίσημες οικοδομικές άδειες,
• η τεκμηρίωση από τη διοίκηση Αμμοχώστου δεν έχει ακόμη παραληφθεί.

Επιπλέον, σε νομική γνωμάτευση της 27ης Μαΐου 2025 τονίζεται ότι οποιεσδήποτε αλλαγές στις συμβάσεις είναι δυνατές μόνο με αμοιβαία συναίνεση των μερών και αυστηρά στο πλαίσιο του Δικαίου των Συμβάσεων.