Φώτα στην Κύπρο — πώς γιορτάζεται η Βάπτιση και η Θεοφάνεια

Η γιορτή της Βάπτισης στην Κύπρο ονομάζεται «Φώτα» (Θεοφάνεια, Θεοφάνια) και δεν αποτελεί μόνο σημαντικό θρησκευτικό γεγονός, αλλά και επίσημη κρατική αργία με ημέρα ελεύθερη από εργασία. Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου και συνοδεύεται από μεγαλοπρεπείς λειτουργίες, λιτανείες και παραδοσιακές τελετές που σχετίζονται με τον αγιασμό του νερού. Η γιορτή αυτή έχει και άλλες ονομασίες:

• Θεοφάνια (Theofania),
• Ημέρα του Αγίου Επιφανίου,
• καθώς και Γιορτή του Φωτός — άμεση μετάφραση του ελληνικού ονόματος, που συμβολίζει την εμφάνιση του Θείου φωτός στον κόσμο.
  
  
• Πώς γιορτάζονται τα Φώτα στην Κύπρο
• Επίσημοι εορτασμοί στις πόλεις
• Ποια δώρα δίνονται για τη Βάπτιση
• Τι καλό είναι να μην κάνουμε αυτή την ημέρα
• Συχνές ερωτήσεις για τις γιορτές στην Κύπρο

Πώς γιορτάζονται τα Φώτα στην Κύπρο

Η Βάπτιση του Κυρίου στην Κύπρο ονομάζεται επίσης Ημέρα του Αγίου Επιφανίου ή Θεοφάνεια. Η γιορτή τιμάται βαθιά από τους Κύπριους, γι’ αυτό οι λειτουργίες ξεκινούν νωρίς το πρωί και συγκεντρώνουν πλήθος πιστών.

Μετά τις εορταστικές λειτουργίες στους κύριους ορθόδοξους καθεδρικούς ναούς των πόλεων, πραγματοποιούνται λαμπρές λιτανείες προς τη θάλασσα. Οι ιερείς, υπό την ηγεσία των μητροπολιτών, τελούν το τελετουργικό του αγιασμού του νερού: ο σταυρός ρίχνεται τρεις φορές στη θάλασσα και νεαροί άνδρες βουτούν για να τον ανασύρουν από τον βυθό.

Η εύρεση του σταυρού είναι μεγάλη τιμή. Θεωρείται ότι όποιος τον σηκώσει πρώτος θα λάβει ευλογία, υγεία και τύχη για όλο το έτος. Παρόλο που ο σταυρός ρίχνεται τρεις φορές και μπορεί να υπάρχουν πολλοί νικητές, ο πρώτος θεωρείται ο κύριος.

Κατά τη διάρκεια της τελετής απελευθερώνονται λευκά περιστέρια στον ουρανό — σύμβολο του Αγίου Πνεύματος και της πνευματικής καθαρότητας. Ο αγιασμός του νερού πραγματοποιείται όχι μόνο στη θάλασσα, αλλά και σε ποτάμια, λίμνες και πηγάδια.

Μετά το εκκλησιαστικό μέρος, η γιορτή συνεχίζεται με κοσμικές εκδηλώσεις: συναυλίες, πομπές στους δρόμους, παραδοσιακούς και ποντιακούς χορούς, οικογενειακές εκδηλώσεις.

Επίσημοι εορτασμοί στις πόλεις της Κύπρου

Το 2026, η κρατική γιορτή της Βάπτισης θα πραγματοποιηθεί στην Πάφο. Αναμένεται η συμμετοχή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη και του Αρχιεπισκόπου Γεώργιου.

Οι κύριες εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν στην εκκλησία Αγίων Αναργύρων, και στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί εορταστική πομπή προς το λιμάνι της Πάφου. Εκεί, υπό τους ήχους φιλαρμονικών της αστυνομίας και της Εθνικής Φρουράς, ο Άγιος Σταυρός θα ριχθεί στη θάλασσα.

Οι εορταστικές τελετές πραγματοποιούνται και σε άλλες πόλεις:

• Λευκωσία — λειτουργία στην εκκλησία Αγία Βαρβάρα και λιτανεία προς τη λίμνη στο πάρκο Αφαλάσσα με αγιασμό νερού και παραδοσιακούς χορούς.
• Αγία Νάπα — λειτουργία στην εκκλησία Παναγία Αγία Νάπα με συμμετοχή της Προέδρου της Βουλής Αννίτας Δημητρίου και του επισκόπου Βασιλείου, ακολουθεί ευλογία των υδάτων στο λιμάνι.
• Λεμεσός, Λάρνακα και άλλες πόλεις — παραδοσιακές λιτανείες και βουτιές στη θάλασσα.

Ποια δώρα δίνονται για τη Βάπτιση

Τα Φώτα είναι ιδιαίτερα χαρούμενη μέρα για τα παιδιά. Τη γιορτή αυτή λαμβάνουν δώρα από συγγενείς και επισκέπτες.

Συνήθως δίνονται χρήματα, γλυκίσματα, παιχνίδια, βιβλία και αναμνηστικά. Τα πιο σημαντικά δώρα και οι ευλογίες δίνονται παραδοσιακά από τους νονούς, υπογραμμίζοντας τη πνευματική σύνδεση με τα βαφτιστήρια.

Τι καλό είναι να μην κάνουμε αυτή την ημέρα

Σύμφωνα με τις κυπριακές παραδόσεις, την ημέρα των Φώτων συνιστάται να αποφεύγονται οι οικιακές δουλειές και η περιττή βιασύνη.

Δεν θεωρείται επιθυμητό να πλένουμε ρούχα, να καθαρίζουμε, να κάνουμε μπάνιο ή να επισκεπτόμαστε σάουνα. Καλύτερα να τακτοποιηθεί το σπίτι εκ των προτέρων και να αφιερωθεί η ημέρα στη λατρεία, την οικογένεια και τις εορταστικές εκδηλώσεις.

Συχνές ερωτήσεις για τις γιορτές στην Κύπρο

Είναι η Βάπτιση αργία στην Κύπρο;

Ναι. Η 6η Ιανουαρίου είναι επίσημη κρατική αργία. Οι δημόσιες υπηρεσίες και τα περισσότερα καταστήματα είναι κλειστά. Συνήθως ανοικτά είναι μόνο φούρνοι, περίπτερα και ορισμένες τουριστικές εγκαταστάσεις.

Ποια άλλα θρησκευτικά εορταστικά υπάρχουν στην Κύπρο;

• Πάσχα
• Καθαρή Δευτέρα
• Λαμπρή Δευτέρα
• Μεγάλη Παρασκευή
• Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου)

Ποια είναι τα κοσμικά κρατικά εορταστικά στην Κύπρο;

• 25 Μαρτίου — Εθνική Ημέρα της Ελλάδας
• 1 Απριλίου — Ημέρα Έναρξης του Εθνικού Απελευθερωτικού Αγώνα
• 1 Μαΐου — Εργατική Πρωτομαγιά
• 1 Οκτωβρίου — Ημέρα Ανεξαρτησίας της Κύπρου
• 28 Οκτωβρίου — Ημέρα Όχι
• Κατακλυσμός — 50η ημέρα μετά το Ορθόδοξο Πάσχα

Διαβάστε το κανάλι μας στο Telegram και ακολουθήστε μας στο Instagram — εκεί μιλάμε για τις γιορτές, τις παραδόσεις και τη ζωή στην Κύπρο.