Trujące rośliny Cypru — jak je rozpoznać i co zrobić w przypadku kontaktu

Cypr to raj dla miłośników roślin, ale wśród pięknej flory znajdują się również gatunki, z którymi lepiej nie wchodzić w kontakt. Poniżej znajduje się lista najczęściej spotykanych trujących roślin występujących na całej wyspie (zarówno na północy, jak i na południu) oraz krótkie zalecenia dotyczące bezpieczeństwa.

• Oleander
• Plumeria
• Złotokap
• Ipomea
• Kolkicum
• Najczęściej zadawane pytania
• Wskazówki bezpieczeństwa i pierwsza pomoc

Wyspa jest politycznie podzielona, ale rośliny nie znają granic — wszystkie wymienione gatunki są powszechne zarówno w północnej, jak i południowej części Cypru. Pamiętaj: tych roślin nie wolno spożywać. W przypadku kontaktu z sokiem natychmiast dokładnie umyj ręce.

Oleander

Oleander pospolity (Nerium oleander) to duży, zimozielony krzew z rodziny toinowatych. Liście skórzaste, lancetowate (do 15 cm), kwiaty duże, zazwyczaj różowe lub białe, zebrane w baldachy na końcach pędów. Spotyka się również formy czerwone i żółte, a odmiany ogrodowe mogą być pełne. Owoce to wielonasienne strąki do 10 cm. Występuje dziko w wysychających korytach rzek.

Toksyczność: wszystkie części są trujące (zawiera glikozydy nasercowe). Możliwe objawy: kolki, wymioty, zaburzenia trawienia, arytmie, depresja OUN oraz zatrzymanie akcji serca przy poważnym zatruciu. Nie zaleca się uprawy w pomieszczeniach, przedszkolach i szkołach. Dym z palenia oleandra również jest toksyczny.

Plumeria

Plumeria (Plumeria) to tropikalne drzewo/krzew z rodziny toinowatych. Liście duże, grube, błyszczące. Kwiaty pięciopłatkowe, białe lub biało-różowo-pomarańczowe, aromatyczne, zebrane w kwiatostany.

Toksyczność: mlecznobiały sok drażni skórę i błony śluzowe, może wywoływać zapalenie spojówek. Po połknięciu — zaburzenia trawienia, efekt kardiotoksyczny. Pracuj w rękawicach, nie dopuszczaj dzieci ani zwierząt domowych do kontaktu z kwiatami i liśćmi.

Złotokap

Złotokap (Laburnum anagyroides) to krzew/małe drzewo z rodziny bobowatych. Liście trójlistkowe, długie (do 25 cm), wiszące grona jasnopomarańczowych motylkowatych kwiatów wiosną. Dobry pożytkowiec, wytwarza strąki bobowate.

Toksyczność: wszystkie części są trujące, szczególnie nasiona. Zawiera cytyzynę — możliwe objawy: ślinotok, nudności, wymioty, skurcze mięśni, trudności w oddychaniu i drgawki. Nie dopuszczaj, aby dzieci lub zwierzęta domowe połykały nasiona.

Ipomea

Ipomea (Ipomoea) to rodzaj roślin pnących z ok. 800 gatunkami: od roślin spożywczych po ozdobne. W ogrodach na Cyprze częściej spotyka się Ipomoea violacea — silną lianę z dużymi lejkowatymi kwiatami (5–7 cm) w odcieniach białych/fioletowych i sercowatymi liśćmi.

Toksyczność: nasiona niektórych gatunków zawierają pochodne kwasu lizergowego (LSA), powodujące poważne zatrucia i efekty psychotropowe. Przechowuj nasiona w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt.

Kolkicum

Kolkicum, zimowit to bylina z rodziny zimowitowatych. Na Cyprze rozpowszechniony jest Colchicum troodi (częściej w górach Troodos). Kwitnie jesienią: najpierw białe/fioletowo-różowe kwiaty, później liście. Nasiona wiosną następnego roku.

Toksyczność: bulwy i nasiona zawierają kolchicynę. Objawy zatrucia mogą pojawić się z opóźnieniem do 24 godzin: pieczenie w ustach, bóle brzucha, biegunka, następnie depresja szpiku kostnego i powikłania wielonarządowe. W razie podejrzenia — natychmiast zgłoś się do lekarza.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie inne rośliny mogą być problematyczne?
Nie zawsze są trujące, ale mogą wywoływać alergie/podrażnienia: Poinsecja (sok mleczny), Dieffenbachia (kryształy szczawianu wapnia), , cyklameny, azalie/rododendrony, niektóre paprocie, geranium, fiołki i (w tym Trichocereus).

Które zwierzęta są bardziej niebezpieczne?
Na lądzie — węże (żmija potencjalnie niebezpieczna, zwłaszcza dla dzieci/alergików). Są także pająki na Cyprze, ale ich jad zazwyczaj nie jest groźny dla zdrowego dorosłego. W morzu należy znać trujące ryby przy wybrzeżu Cypru — ostrożność podczas kąpieli i wędkowania jest obowiązkowa.

Gdzie czytać aktualne ostrzeżenia?
Podobne materiały publikujemy na stronie internetowej oraz na kanale Telegram i Instagramie.

Wskazówki bezpieczeństwa i pierwsza pomoc

Podczas pracy z roślinami: używaj rękawic, zamkniętej odzieży i okularów ochronnych przy przycinaniu roślin mlecznolitych (oleander, plumeria). Nie spalaj zielonej masy oleandra w ogniu.

Jeśli sok dostanie się na skórę/oczy: spłukuj bieżącą wodą przez 10–15 minut, nie pocieraj. Przy utrzymującym się podrażnieniu — skontaktuj się z lekarzem.

W przypadku przypadkowego połknięcia części rośliny/nasion: natychmiast przepłucz usta, nie wywołuj wymiotów, podaj wodę (jeśli przytomny), zachowaj próbkę rośliny i pilnie zgłoś się po pomoc medyczną.

Dzieci i zwierzęta: trzymaj nasiona/części roślin poza zasięgiem. Objawy u zwierząt (ślinotok, drżenie, wymioty, apatia) — powód do natychmiastowej wizyty u weterynarza.

Bądź ostrożny: piękna flora Morza Śródziemnego wymaga szacunku. Stosuj proste środki ostrożności — a Cypr pozostanie dla Ciebie wyłącznie miłym wspomnieniem.