Odkryto Niezwykły Układ Planetarny, Który Podważa Klasyczne Teorie Powstawania Planet

Astronomowie, wykorzystując teleskopy NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), odkryli niezwykły układ planetarny LHS 1903, krążący wokół czerwonego karła — najpowszechniejszego typu gwiazd we Wszechświecie.

Układ składa się z czterech planet i wyróżnia się wyjątkowo nietypową budową. Najbliższa gwieździe planeta ma skalistą strukturę. Następnie znajdują się dwie planety-giganty gazowe. Najbardziej zaskakujące jest jednak to, że najdalsza — czwarta — planeta ponownie okazała się skalista.

Taki układ przeczy powszechnie przyjętemu modelowi formowania planet, zgodnie z którym w pobliżu gwiazdy zwykle powstają planety skaliste, a dalej — gazowe olbrzymy. W ten sposób zbudowany jest także nasz Układ Słoneczny.

Zgodnie z klasyczną teorią planety powstają z dysku gazowo-pyłowego otaczającego młodą gwiazdę. Wewnętrzne obszary dysku są zbyt gorące, dlatego mogą tam formować się jedynie ciała skaliste. Dalej od gwiazdy temperatura jest niższa, co pozwala lodowi i innym związkom zamarzać, tworzyć masywne jądra, a następnie przyciągać gazy — w ten sposób powstają gazowe olbrzymy.

Szczególną uwagę badaczy przyciągnęła zewnętrzna skalista planeta LHS 1903 e, której promień jest około 1,7 raza większy od promienia Ziemi. Analiza dynamiczna wykazała, że nie powstała ona w wyniku zderzeń innych ciał i nie jest „ogołoconym” gazowym olbrzymem, który utracił atmosferę.

Naukowcy przypuszczają, że układ mógł formować się według tzw. scenariusza „ubogiego w gaz”. Zgodnie z tą hipotezą planety powstawały kolejno — od wewnątrz na zewnątrz. W momencie formowania się najdalszej planety w dysku mogło już nie pozostać wystarczającej ilości gazu, aby stała się olbrzymem.

LHS 1903 jest postrzegany jako ważne „laboratorium” do badania alternatywnych scenariuszy powstawania planet. Niektórzy specjaliści przypuszczają, że zewnętrzna planeta skalista może posiadać nietypową atmosferę. Sprawdzą to przyszłe obserwacje, w tym z wykorzystaniem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.

Badanie podkreśla, że procesy formowania planet są znacznie bardziej złożone, niż wcześniej sądzono, a podobne odkrycia mogą istotnie zmienić nasze wyobrażenia o strukturze układów planetarnych we Wszechświecie.