Projekt ochrony wybrzeża od Kiti do lotniska w Larnace wstrzymany z powodu ryzyka ekologicznego

Projekt budowy falochronów i poprzecznych grobli wzdłuż wybrzeża od Przylądka Kiti do okolic lotniska w Larnace został tymczasowo wstrzymany. Departament Środowiska Cypru wydał negatywną ocenę, wskazując na poważne i nieodwracalne zagrożenia dla ekosystemów przybrzeżnych i morskich.

Decyzja datowana jest na 14 stycznia 2025 r. W dokumencie zaleca się Departamentowi Robót Publicznych Cypru przedstawienie alternatywnych rozwiązań ochrony wybrzeża opartych na zasadach Nature-based Solutions — rozwiązań przyjaznych środowisku, uwzględniających różnorodność biologiczną i skutki zmian klimatu.

Zgodnie ze Specjalnym Raportem Środowiskowym, obszar objęty projektem obejmuje około 10% wszystkich wydm piaskowych wchodzących w skład sieci Natura 2000 na Cyprze. Ich uszkodzenie lub utrata mogłaby doprowadzić do naruszenia zobowiązań Cypru wobec Unii Europejskiej.

Zauważono, że realizacja projektu zaszkodzi kluczowym elementom przyrody:

• zniszczenie 1 603 m² łąk Posidonia oceanica, które służą jako naturalna bariera przed erozją,
• uszkodzenie 22 486 m² piaszczystego dna,
• zniszczenie 11 661 m² raf,
• utrata terenów żerowania dla chronionych żółwi morskich Caretta caretta i Chelonia mydas, które zamieszkują ten obszar przez cały rok

Ekspert ds. inżynierii przybrzeżnej Ksenia Loizidu wskazała, że intensywna erozja wybrzeża w tym rejonie jest częściowo związana z istniejącym falochronem w Pervolii, zbudowanym w 1980 roku.

Według jej oceny budowa nowych twardych konstrukcji w odległości około 240 metrów od brzegu:

• nie wyeliminuje istniejącej erozji,
• stworzy nowe ogniska niestabilności,
• wzmocni wymywanie linii brzegowej na północ od obszaru ingerencji.

„Piasek w tym rejonie porusza się w naturalnym cyklu: zimą jest zabierany, latem wraca. Sztuczne konstrukcje zaburzą tę równowagę” — zaznaczono w raporcie.

Departament wyraził również poważne wątpliwości co do pomysłu sztucznego uzupełniania plaż piaskiem z kamieniołomów, wskazując na wrażliwość ekosystemu morskiego.

Jako alternatywę zaleca się łagodniejsze środki ochrony wybrzeża, w tym:

• rozszerzenie istniejących kamiennych umocnień,
• budowę schodów umożliwiających dostęp do morza,
• pomosty na palach,
• krótkie, zwarte systemy grobli dennych,
• rekonstrukcję istniejącego równoległego falochronu.

Obszar badań podzielono na trzy odcinki:

1. od Przylądka Kiti do zachodniej granicy naturalnego kamiennego wzmocnienia w społeczności Pervolia;
2. od tego punktu do kompleksu Yialos Village (Cybarco);
3. od kompleksu do wschodniej granicy obszaru badań w rejonie lotniska w Larnace.

Departament Środowiska podkreśla, że proponowany projekt nie może być uznany za ekologicznie dopuszczalny. Departament Robót Publicznych musi teraz opracować nowe rozwiązania zgodne z nowoczesnymi standardami środowiskowymi i zobowiązaniami Cypru w zakresie ochrony przyrody.