Yeni bir Avrupa araştırması, ultra işlenmiş gıdaları artan ölüm riskiyle ilişkilendiriyor

The Lancet Regional Health – Europe dergisinde yayımlanan büyük bir Avrupa araştırmasından elde edilen yeni veriler, ultra işlenmiş gıdaların düzenli tüketimi ile Parkinson hastalığı, felç ve kardiyovasküler rahatsızlıklar da dahil olmak üzere çeşitli ciddi hastalıklardan kaynaklanan ölüm riski arasında ilişki bulunduğunu gösteriyor.

Araştırma, 35–74 yaş aralığındaki 400 binden fazla Avrupa vatandaşını kapsadı ve yaklaşık 16 yıl sürdü. Bilim insanları katılımcıların beslenme alışkanlıklarını ayrıntılı şekilde kaydetti ve bunları sağlık durumlarıyla karşılaştırdı. Sonuçlara göre, ultra işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi Parkinson hastalığına bağlı ölüm riskini %23 artırdı.

Ayrıca felce bağlı ölümlerde %11 artış ve kardiyovasküler hastalıklarda %5–9 oranında yükseliş görüldü. Sindirim sistemi hastalıklarına bağlı ölüm oranı ise %12 daha yüksekti. Genel olarak, bu tür gıdaların tüketimi erken ölüm riskini %4 artırdı.

Ultra işlenmiş gıdalar; tatlandırıcı, renklendirici, koruyucu ve emülgatör içeren endüstriyel ürünleri kapsar: hazır yemekler, dondurulmuş pizzalar, paketli tatlılar, atıştırmalıklar ve işlenmiş et. Yüksek işleme düzeyi gıdaların yapısını değiştirir ve emilimini hızlandırır; bu da araştırmacılara göre bağırsak mikrobiyomunu etkileyebilir ve iltihaplanma süreçlerini tetikleyebilir.

Araştırma, %70’i kadın olan 428.728 kişi üzerinden yürütüldü. Katılımcılar önceki yılki beslenmeleri hakkında ayrıntılı anketler doldurdu ve diyetler ultra işlenmiş gıda oranına göre sınıflandırıldı.

En yüksek tüketim Norveç’te kaydedildi — günlük diyetin yaklaşık %23’ü. Ardından Birleşik Krallık ve Almanya geliyor (her biri %17). En düşük seviyeler Fransa’da (%7), İspanya’da (%8) ve İtalya’da (%10) tespit edildi.

Araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdaların diyet içindeki oranının %10 azaltılmasının riskleri önemli ölçüde düşürebileceğini belirtiyor: Parkinson’a bağlı ölümde %22, sindirim sistemi hastalıklarında %18, felçte %13 ve kardiyovasküler hastalıklarda %11–12 azalma.

Bilim insanları ayrıca bazı sınırlamalara dikkat çekiyor: diyet yalnızca başlangıçta kaydedildi ve çalışma gözlemsel nitelikte olduğundan doğrudan nedensellik kurulamaz.