Evcil hayvan kaybı ağır ve uzun süreli yas yaratabilir

Bir evcil hayvanın kaybı, bir kişide yakın bir insanın kaybıyla kıyaslanabilecek derecede ağır olan uzun süreli yas bozukluğuna yol açabilir.

Uzun süreli yas bozukluğu, aylarca hatta yıllarca sürebilen bir ruhsal durumdur. Yoğun özlem, kişinin kendisinin bir parçasını kaybettiği hissi, apati, sosyal izolasyon ve günlük yaşamda zorluklarla birlikte seyreder.

Araştırma, Birleşik Krallık’ta 975 yetişkinle yapılan bir ankete dayanmaktadır. Evcil hayvanını kaybeden kişilerin %7,5’inin uzun süreli yas bozukluğu için klinik kriterleri karşıladığı ortaya çıktı. Bu oran, yakın bir arkadaşını kaybeden kişilerdeki oranla yaklaşık olarak aynı ve kardeş ya da partner kaybına kıyasla yalnızca biraz daha düşüktü.

Daha yüksek bozukluk oranları yalnızca ebeveynlerin (%11,2) ve çocukların (%21,3) ölümü sonrasında kaydedildi. Buna karşın hem bir insanı hem de bir hayvanı kaybetmiş olan katılımcıların yaklaşık %20’si, evcil hayvan kaybının kendileri için daha ağır olduğunu kabul etti.

Araştırmanın yazarları, “hayvana duyulan yasın daha az ciddi olduğu” yönündeki yaygın görüşe rağmen, bu tür yasın psikolojik belirtilerinin insan ölümüne verilen tepkilerle tamamen örtüştüğünü vurguluyor.

Araştırmanın başkanı, İrlanda’daki Maynooth Üniversitesi Psikoloji Profesörü Philip Hyland, elde edilen bulguların mevcut tanı yaklaşımlarını sorguladığını belirtti. Ona göre, mevcut klinik kılavuzlar bir hayvanın ölümünden sonra uzun süreli yas bozukluğu tanısına izin vermemekte; bu durum bilimsel temelden yoksun ve insanların gerçek deneyimlerine duyarsızdır.

Hyland, evcil hayvan kaybının tanı kriterlerinden dışlanmasının ne psikolojik ne de evrimsel gerçekliği yansıttığını ve yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı.