Kıbrıs, yeni sınır dışı sisteminde AB’nin baş müzakerecisi olacak

Kıbrıs Cumhuriyeti, yasadışı göçmenlerin geri dönüş kurallarının değiştirilmesine ilişkin pan-Avrupa müzakerelerinde koordinatör rolünü üstlendi. Lefkoşa, AB ülkeleri, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu arasındaki görüşmeleri yürütecek — bu aşamada yeni geri dönüş tüzüğünün nihai versiyonu üzerinde uzlaşı sağlanıyor.

Kıbrıs, öncelikle “gönüllü geri dönüşe” dayanan bir yaklaşımı savunuyor: insanlara mali destek sunulurken, eş zamanlı olarak idari koşullar sıkılaştırılıyor. Yetkililer, bu tür bir modelin Avrupa mevzuatı düzeyinde güvence altına alınması hâlinde diğer AB ülkelerinde de işe yarayabileceğine inanıyor.

2022’deki göç artışının ardından bu konu, Kıbrıs siyasetinde en hassas başlıklardan biri hâline geldi. 2024’te odak, adada yasa dışı bulunanların sayısının azaltılmasına kaydırıldı — Lefkoşa, şu anda Kıbrıs’tan ayrılışların yeni gelişlerden önemli ölçüde fazla olduğunu savunuyor.

Aynı zamanda AB, 2026’dan itibaren yürürlüğe girmesi planlanan Göç ve İltica Paktı kapsamında daha geniş bir reform paketi hazırlıyor. Tartışılan önlemler arasında sınır dışı prosedürlerinin hızlandırılması ve davaların işlenmesi ile geri dönüşler için AB dışında merkezler kurulması olasılığı yer alıyor. Ayrıca Avrupa Birliği, kendi vatandaşlarını geri kabul etmeyen ülkelere yönelik bir baskı mekanizmasını şimdiden kabul etti: bu, ticari ayrıcalıkların azaltılmasını içeriyor.

Bununla birlikte, Kıbrıs’ın politikası tartışmalara yol açıyor. İnsan hakları savunucuları ve hukukçular tarafından eleştiriliyor; ayrıca göçmenlerle ilgili bazı vakalarda AİHM’den de itirazlar geldi. Buna rağmen Lefkoşa, geri dönüşlerin sıkılaştırılması ve göç akımlarını sınırlamak amacıyla komşu ülkelerle iş birliğinin genişletilmesi yönündeki yeni Avrupa çizgisini aktif biçimde destekliyor.