Avrupa İçin Bir Sinyal Olarak Kıbrıs Krizi: Ada, Avrupa Ordusu İçin Bir Katalizör Olabilir mi?

Akrotiri'deki İngiliz hava üssüne yapılan insansız hava aracı saldırısı, sadece Kıbrıs için değil tüm Avrupa için bir alarm sinyali oldu. Bir Avrupa Birliği üyesi devletin topraklarındaki Birleşik Krallık tesisine yapılan saldırı, Avrupa güvenliğinin güney kanadının başta dron saldırıları olmak üzere yeni tehditlere karşı ne kadar savunmasız kaldığını gösterdi.

Ancak bu olay sadece askeri bir vaka olarak değil, aynı zamanda Avrupa için bir stres testi olarak da önem kazandı: Avrupa ülkeleri, birliğin bir üyesini korumak için hızla birleşebilecek mi?

Müttefiklerin Hızlı Tepkisi

Avrupalı ortakların tepkisi, önceki pek çok krize göre belirgin şekilde daha hızlı oldu. Birkaç ülke Kıbrıs'a destek için askeri güç gönderdi:

Yunanistan adaya F-16 Fighting Falcon savaş uçakları ve iki askeri fırkateyn sevk etti. Aslında Atina, ada çevresinde geçici bir hava-deniz kalkanı oluşturmaya başladı. Yunanistan Dışişleri Bakanı'nın Kıbrıs ziyareti de ek bir siyasi destek sinyali oldu.

Fransa, FS Languedoc fırkateyni ve uçak gemisi Charles de Gaulle liderliğindeki uçak gemisi grubuyla varlığını güçlendirdi.

İspanya, donanmasının en modern fırkateynlerinden biri olan ve Aegis hava savunma sistemiyle donatılmış Cristóbal Colón'u (F105) gönderdi.

İtalya da Doğu Akdeniz'deki uluslararası deniz gücünü takviye etmek için gemiler gönderdi.

Kıbrıs'taki üsleri bölgenin askeri altyapısının kilit bir unsuru olan Birleşik Krallık özel bir rol oynadı. Londra, Sea Viper hava savunma sistemiyle donatılmış HMS Dragon muhribini ve dronları tespit edebilen AgustaWestland AW159 Wildcat helikopterlerini gönderdi.

Adadaki durum o kadar ciddi bir hal aldı ki, Birleşik Krallık Savunma Bakanı John Healey Kıbrıs'ı ziyaret etti. Ziyaretin ardından adanın savunmasının ek olarak güçlendirileceği açıklandı.

İngiliz tarafı; kara konuşlu hava savunma sistemleri, gemi sistemleri ve havacılığı içermesi gereken çok katmanlı bir savunma sistemi kurma gerekliliğini vurguladı.

Ucuz dronların kitlesel saldırıları ana tehdit haline geldiğinden, bu yaklaşım bugün kilit önem taşıyor.

Kıbrıs için en ciddi tehditlerden biri Shahed-136 tipi kamikaze dronları olmaya devam ediyor.

Bu tür cihazlar nispeten ucuzdur, düzinelerce fırlatılabilir ve hava savunma sistemlerini aşırı yükleme kapasitesine sahiptir. İşte bu teknolojiler bugün modern çatışmalarda aktif olarak kullanılmaktadır.

Coğrafya da Kıbrıs'ı özellikle savunmasız kılıyor. Ada, gerilimin yüksek olduğu Lübnan ve Suriye gibi bölgelerin yakınında yer alıyor. Ayrıca Hizbullah örgütü de dahil olmak üzere İran ile bağlantılı güçler bir tehdit oluşturuyor.

Kriz, Kıbrıs'taki sivil savunma hazırlığının yetersizliği gibi başka bir sorunu da ortaya çıkardı.

Adada donanımlı sığınak eksikliği var, halkı acil bilgilendirme sistemi henüz yeni devreye alınıyor ve sığınak kuralları çoğu zaman evcil hayvanlarla birlikte sığınma imkanı bile tanımıyor.

Karşılaştırmak gerekirse: İsviçre'de sığınaklar konut inşaatının zorunlu bir parçasıyken, İsrail'de neredeyse tüm yeni evlere korunaklı odalar entegre edilmiştir.

Avrupa ülkelerinin hızlı tepkisi, Avrupa'da siyasi dayanışmanın var olduğunu gösterdi. Ancak kriz aynı zamanda ciddi bir sorunu da ortaya çıkardı: Yardım, tek bir Avrupa savunma sistemi üzerinden değil, geçici bir koalisyon formatında organize edildi.

İşte bu yüzden Kıbrıs çevresindeki olaylar, ortak bir dron savar sisteminden Avrupa hızlı müdahale gücünün oluşturulmasına kadar Avrupa'da daha yakın bir savunma entegrasyonu ihtiyacına dair tartışmaları yeniden canlandırdı.

Bir diğer önemli sonuç daha var. Birleşik Krallık katılımı olmadan tam teşekküllü bir Avrupa savunma sistemi hayal etmek zordur.

Londra, güçlü donanması, gelişmiş savunma sanayii ve küresel yetenekleriyle kıtanın en güçlü askeri güçlerinden biri olmaya devam ediyor.

Londra'da Avrupa ile ilişkilerin geleceğine dair tartışmaların giderek daha sık duyulması tesadüf değildir.

Kıbrıs krizi, Avrupa'nın bir tehdit karşısında şimdiden birlikte hareket edebildiğini gösterdi. Ancak mevcut güvenlik mimarisinin parçalı kalmaya devam ettiğini de açıkça kanıtladı.

Bu nedenle Kıbrıs çevresindeki olaylar, sadece bölgesel bir gerilim vakası değil, yeni bir Avrupa güvenlik sisteminin oluşumuna, hatta belki de gelecekteki bir Avrupa ordusunun kurulmasına yönelik önemli bir itici güç olabilir.

Yazar: Valeriy Lyaşenko (eski diplomat)