BM, Kıbrıs için yeni bir girişim hazırlıyor: Müzakereler yaz aylarında yeniden başlayabilir

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in, Yunan ve Kıbrıslı Türk medyasının aktardığına göre, Kıbrıs sorununa ilişkin yeni bir girişimle haziran veya temmuz ayında ortaya çıkması mümkün. Şimdilik tam anlamıyla müzakerelerin yeniden başlamasından söz edilmiyor; ancak tarafların 2026 sonuna kadar yeniden diyalog masasına dönmesini sağlayacak bir çerçeve planın hazırlanması tartışılıyor.

Görüşülen seçeneklere göre, yeni sürecin temeline adadaki mevcut statükonun kabul edilemez olduğuna dair bir ifade ve BM Güvenlik Konseyi kararlarında öngörülen siyasi eşitlik temelinde kapsamlı bir çözümün nihai hedef olduğu anlayışı yerleştirilebilir.

Tarafların, daha önce varılmış mutabakatlara dayanan ve somut uygulama aşamalarıyla desteklenen «aşamalı ve sonuç odaklı bir süreç» üzerinde uzlaşabileceği öngörülüyor.

Başlıca engel, tarafların müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin farklı yaklaşımları olmaya devam ediyor. Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, diyaloğun 2017’de Crans-Montana’da kaldığı yerden sürdürülmesini savunuyor. Tufan Erhürman’ın başını çektiği Kıbrıslı Türk tarafı ise, açık bir zaman çizelgesi ve yeni bir başarısızlık halinde eski statükoya dönüşü engelleyecek bir mekanizma da dahil olmak üzere yeni güvenceler talep ediyor.

Olası uzlaşılardan biri olarak, her iki tarafa da karşılıklı teşvikler öngören «aşamalı yaklaşım» gösteriliyor. Tartışılan fikirler arasında, Maraş’ın açılması karşılığında Ercan Havalimanı’nın uluslararası tanınması da yer alıyor.

Uzmanlar, müzakerelerde sınırlı bir ilerlemenin bile Doğu Akdeniz’deki gerilimi azaltabileceğini, bölgesel güvenliği güçlendirebileceğini ve Kıbrıs’ın Şengen bölgesine katılım beklentileri de dahil olmak üzere bir dizi Avrupa gündeminde ilerlemesini kolaylaştırabileceğini belirtiyor.