Κίνδυνος παγκόσμιας έλλειψης πετρελαίου: το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ απειλεί την οικονομία

Η παγκόσμια οικονομία ενδέχεται να αντιμετωπίσει σοβαρή έλλειψη πετρελαίου εν μέσω του ενδεχόμενου κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ — μιας από τις βασικές διαδρομές των παγκόσμιων προμηθειών. Από αυτόν τον στρατηγικό διάδρομο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και ο αποκλεισμός του μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτή αντίδραση στις ενεργειακές αγορές.

Ο επικεφαλής μιας από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες, της Chevron, Μάικ Γουέρθ, προειδοποίησε ότι εάν διατηρηθούν οι τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις, συμπεριλαμβανομένης της σύγκρουσης με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν, η έλλειψη θα γίνει πραγματικότητα. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα υπάρχοντα αποθέματα ήδη καταναλώνονται ενεργά — τόσο από εμπορικές δομές όσο και μέσω των στρατηγικών αποθεμάτων των κρατών.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι πρώτες που θα νιώσουν τις συνέπειες είναι οι χώρες της Ασίας, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο. Στη συνέχεια, η πίεση μπορεί να επεκταθεί και στην Ευρώπη, όπου η αύξηση των τιμών και η μείωση της προσφοράς μπορεί να οδηγήσουν σε επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης.

Ταυτόχρονα παρατηρείται προσαρμογή της αγοράς: χρησιμοποιούνται εναλλακτικά κανάλια προμήθειας, συμπεριλαμβανομένου του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», και προσαρμόζεται η ζήτηση. Ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, χωρίς την αποκατάσταση σταθερών προμηθειών, η παγκόσμια οικονομία θα αναγκαστεί να προσαρμοστεί μέσω της μείωσης της κατανάλωσης και των ρυθμών ανάπτυξης.

Αντίδραση της ΕΕ και της Κύπρου στην απειλή
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ήδη μηχανισμούς αντίδρασης σε ενεργειακές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, του συντονισμού των αγορών και της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην επιτάχυνση της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου.

Η Κύπρος, ως νησιωτικό κράτος με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, δίνει έμφαση στην ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης καυσίμων, στη διεύρυνση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη συμμετοχή σε περιφερειακά ενεργειακά έργα. Σε περίπτωση κλιμάκωσης της κρίσης, η χώρα μπορεί επίσης να αξιοποιήσει τα στρατηγικά αποθέματα και τους πανευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης.