Kıbrıs ekonomisi yol ayrımında: Büyüme, riskler ve gelecek senaryoları

Kıbrıs ekonomisi 2026 yılına ılımlı bir iyimserlikle ancak belirgin bir endişe payıyla giriyor. Yetkililer, Avrupa kurumları ve derecelendirme kuruluşları tahminlerini oluştururken, bankalar da en az onlar kadar önemli bir tablo çiziyor: Bankalar, Kıbrıs Cumhuriyeti'nde istikrarlı büyümeden hissedilir bir daralmaya kadar gelecek için birkaç farklı senaryo üzerinde çalışıyor. Ve bu senaryolar bugün, son yıllarda hiç olmadığı kadar birbirinden ayrılıyor.

2026 yılında Kıbrıs'ta GSYİH büyüme tahmini nedir?

Bank of Cyprus'un temel senaryosuna göre, adanın ekonomisi %2,6 büyüyecek ve enflasyon 2025'teki sıfıra yakın rakamların ardından %2,6 seviyesine geri dönecek. Bu tahmin, keskin ivmeler olmasa da ekonomik büyümenin devamını öngörüyor.

Son yıllarda belirgin bir yükseliş yaşayan emlak piyasasının istikrara kavuşması bekleniyor: Fiyatlar yaklaşık %2,5 artacak. Bu artık bir patlama değil, ancak bir çöküş de değil — daha ziyade daha sürdürülebilir bir dinamiğe geçiş.

Mevcut aşamanın temel özelliği, farklı yönlerdeki faktörlerin birleşimidir:

• Faiz oranlarındaki düşüş ve enflasyonun yavaşlaması ticari faaliyeti destekliyor.
• Jeopolitik gerilimler küresel ticaret üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
• Yapay zekanın gelişimi, uluslararası ticareti ve yatırımları destekleyebilecek yeni bir güç olarak görülüyor.

Ada ekonomisinin kırılganlığı

Ancak temel senaryoda bile analistler şunu vurguluyor: Kıbrıs dış şoklara karşı hassas olmaya devam ediyor. Ülke ekonomisi büyük ölçüde hizmet ihracatına — turizm, uluslararası iş dünyası ve BT sektörü — dayanmaktadır. Bu durum, onu gelişmiş bir sanayi tabanına sahip ekonomilerden daha fazla küresel konjonktüre bağımlı kılıyor.

Bu nedenle küresel ticaretteki herhangi bir aksama veya dış piyasalardan gelen talep azalması iç dinamiklere hızla yansıyor.

Kıbrıs'ta hangi ekonomik riskler mevcut?

Ada ekonomisi için temel tehditler ticaret savaşları, enflasyon beklentilerindeki artış ve finansal piyasalardaki getirilerde ani sıçramalar olmaya devam ediyor. Negatif bir senaryonun gerçekleşmesi durumunda Kıbrıs ekonomisi resesyona girebilir: 2026'da GSYİH'de %5,1 ve 2027'de %2,3'lük bir düşüş.

Böyle bir gelişmede işsizlik %8'e yükselecek ve ardından bir miktar düşse de yüksek kalmaya devam edecektir. En endişe verici sinyal, zayıf talebin ve faaliyetlerde yavaşlamanın işareti olan deflasyona (%1,4'lük fiyat düşüşü) geçiştir. Emlak piyasası da bu senaryoda genel konjonktürü takip ederek düşmeye başlar.

İyimser seçenek: Dış faktörler sayesinde hızlanma

Öte yandan daha olumlu bir gidişat da mümkün. Elverişli bir uluslararası ortamda Kıbrıs hızlanabilir: 2026'da GSYİH büyümesi %4,1'e kadar çıkabilir. İşsizlik bu durumda %4,1 civarında düşük bir seviyede kalacaktır.

Ancak böyle bir büyümeye %3,4'e kadar çıkan daha yüksek bir enflasyon eşlik eder ki bu da aktif bir ekonomi koşullarında yeni normal haline gelebilir. Gayrimenkul bu senaryoda yeniden itici güç haline gelir: Fiyatlar neredeyse %4 artabilir.

Diğer bankaların görüşü: Temkinli iyimserlik

Diğer büyük bankaların değerlendirmeleri, ayrıntılar farklılık gösterse de genel olarak bu "senaryo çatalını" doğruluyor.

Eurobank grubu 2026–2029 yılları arasındaki yıllık ortalama GSYİH büyümesini şu seviyelerde görüyor:

• İyimser senaryoda %4,04;
• Temel senaryoda %3,11;
• Olumsuz senaryoda sadece %0,70.

Alpha Bank ise 2025–2027 ufkunda büyüme potansiyelini pozitif senaryoda %5,6'ya kadar daha da yüksek tahmin ediyor. Ancak burada da fark çok büyük: Olumsuz seçenekte büyüme neredeyse duruyor — sadece %0,4.

Pratikte ne anlama geliyor

Banka tahminlerinden çıkan temel sonuç, yüksek belirsizliktir. Kıbrıs ekonomisi bir kriz içinde değil ama krize karşı sigortalı da değil. Geleceği büyük ölçüde iç kararlardan ziyade küresel ortama bağlıdır.

İş dünyası için bu, esneklik ve farklı senaryolara hazırlıklı olma gerekliliği anlamına gelir. Devlet için — ekonominin çeşitlendirilmesinin ve dış faktörlere bağımlılığın azaltılmasının önemi. Sıradan vatandaşlar için ise Kıbrıs'taki mevcut istikrarın hem yeni bir büyümenin başlangıcı hem de daha zorlu bir dönem öncesinde geçici bir sessizlik olabileceği anlamına gelir.

Kısa sonuçlar:

• Temel tahmin, %2,6 civarında ılımlı bir GSYİH büyümesi vaat ediyor.
• Olumsuz bir küresel senaryoda %5,1'e varan bir resesyon riski bulunmaktadır.
• BT sektörü ve turizm ekonominin temel ancak kırılgan dayanakları olmaya devam ediyor.
• Emlak piyasası istikrar gösteriyor ancak dış şoklara karşı son derece hassas.