Kıbrıs Gerilim Hattında: İran'daki Savaşın 12. Günü Bölgesel Güç Dengelerini Değiştiriyor

11 Mart, İran çevresindeki savaşın on ikinci günü oldu ve bugünkü olaylar, çatışmanın yerel bir karşıtlığın ötesine hızla geçtiğini gösterdi. Altyapı vuruşları, insansız hava aracı saldırıları, enerji krizi ve Kıbrıs'taki askeri hazırlıklar savaşı küresel bir istikrarsızlık faktörüne dönüştürüyor.

Denizde ve Basra Körfezi'nde Tırmanma

Günün en endişe verici olaylarından biri sivil gemilere yönelik saldırılar oldu. İngiliz deniz güvenliği merkezi United Kingdom Maritime Trade Operations verilerine göre, iki gemi neredeyse eş zamanlı olarak ateşe maruz kaldı.

• Birincisi, Hürmüz Boğazı'nda Umman kıyısından 11 deniz mili açıkta vuruldu, mürettebat tahliye edildi.
• İkinci gemi ise Dubai'nin 50 deniz mili kuzeybatısında saldırıya uğradı.

Daha sonra İran İHA'larının Dubai Uluslararası Havalimanı yakınlarını vurduğu ve dört kişiyi yaraladığı öğrenildi. Ayrıca Umman'daki yakıt depolarına doğrudan bir İHA saldırısı kaydedilmesi, enerji arz güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.

Analiz şirketi Kpler'e göre, savaşa rağmen İran, Hürmüz Boğazı üzerinden Amerikan operasyonu öncesinden bile daha fazla petrol ihraç ediyor.

Petrol Şoku ve Dünya Piyasalarının Tepkisi

Gerilimin artması enerji sektörüne anında yansıdı.

• Almanya, stratejik petrol rezervlerinin bir kısmını serbest bırakacağını duyurdu.
• Japonya, 15 günlük özel rezervlerin ve bir aylık devlet rezervlerinin piyasaya sürüleceğini açıkladı.
• Uluslararası Enerji Ajansı, 400 milyon varil petrol serbest bırakma kararı aldı.
• ABD Başkanı Donald Trump da Stratejik Petrol Rezervi'nden 172 milyon varil yönlendirilmesi talimatını verdi.

Associated Press verilerine göre, savaşın ilk haftası ABD'ye şimdiden 11,3 milyar dolara mal oldu.

Saldırılar, Hatalar ve Siber Savaş

Askeri durum son derece gerginliğini koruyor.

Yapılan ön inceleme, bir Amerikan "Tomahawk" füzesinin Minab'daki bir kız okulunu yanlışlıkla İran deniz üssü sandığını gösterdi. ABD ve İsrail ayrıca Musul'daki İran yanlısı Asaib Ahl al-Haq grubuna saldırılar düzenledi.

Bu sırada İran savaşı siber alana taşıyor: Tahran bağlantılı hackerlar, Amerikan tıbbi şirketi Stryker'a saldırı düzenlediklerini iddia etti. Batılı istihbarat servisleri, Rusya'nın İran'a tek kullanımlık saldırı İHA'larının kullanımı konusunda danışmanlık yaptığını iddia ediyor; bu taktik Ukrayna'daki operasyon sırasında geliştirilmişti.

Orta Doğu'da Füze Yaylım Ateşleri

Hizbullah'ın aktifleşmesi durumu keskin bir şekilde zorlaştırdı. Grup, İsrail'e tek bir yaylım ateşinde 100'den fazla füze fırlattı; bu, savaşın başından beri görülen en büyük saldırı oldu. Bazı saldırılar İran güçleriyle ortaklaşa gerçekleştirildi.

İsrail, Beyrut'taki Ramlet el-Baida bölgesini vurarak karşılık verdi. Lübnan medyasına göre on sivil hayatını kaybetti.

Diplomatik Kopuşlar ve Tahliyeler

Diplomatik alanda ilişkilerin hızla soğuduğu görülüyor:

• İspanya, İsrail'deki büyükelçisini geri çağırdı.
• İsviçre, Tahran'daki büyükelçiliğini kapattı ancak Tahran ile Washington arasında arabuluculuk yapmaya devam ediyor.
• Büyük şirketler — Deloitte, PwC ve Citigroup — İran'dan gelen tehditlerin ardından Dubai'deki ofislerini tahliye etmeye başladı.

Kıbrıs Savunmasını Güçlendiriyor

Çatışmanın genişlemesiyle birlikte Doğu Akdeniz'de de gerilim hissediliyor. İtalyan firkateyni Federico Martinengo, savaş sırasında adaya yönelik bir saldırının ardından Kıbrıs bölgesine savunmayı güçlendirmek için ulaştı.

İtalyan Deniz Kuvvetleri'nden 160 askerin bulunduğu gemi, şu ülkelerle uluslararası koordinasyon içinde hareket ediyor:

• İspanya, Fransa ve Hollanda.

Bu sırada adanın kuzeyinde, Türkiye'nin kontrolündeki bölgede Türk hava savunma sistemleri HİSAR konuşlandırıldı. Daha önce bölgeye Bayraktar TB2, Akıncı İHA'ları ve F-16 Fighting Falcon savaş uçakları yerleştirilmişti.

Türk kaynaklarına göre, Kuzey Kıbrıs topraklarında 40 binden fazla Türk askeri bulunuyor ve Türkiye Milli Savunma Bakanlığı ek güvenlik önlemleri almaya hazır olduğunu açıkladı.

Bölge Çatışmanın Genişlemesinin Eşiğinde

Savaşın on ikinci gününde şu gerçek ortaya çıkıyor: İran çevresindeki çatışma artık sadece bir Orta Doğu sorunu olmaktan çıktı. Küresel enerji piyasalarını, uluslararası deniz taşımacılığını ve Akdeniz ülkelerinin güvenliğini etkiliyor.

Kıbrıs açıklarında savaş gemilerinin görülmesi, savaşın coğrafyasının kademeli olarak genişlediğinin, daha fazla devleti içine çektiğinin ve bölgeyi küresel gerilimin ana noktalarından birine dönüştürdüğünün kanıtlarından sadece biri.