Ενεργειακή ένταση και κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού: Η ΕΕ προετοιμάζεται για νέο οικονομικό πλήγμα

Η επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη ένταση στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν τους φόβους για μια νέα οικονομική κρίση στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο των παρατεταμένων διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και των δηλώσεων του Ντόναλντ Τραμπ για τη συνέχιση της επιχείρησης «Ελευθερία στα Στενά», ο ενεργειακός παράγοντας έρχεται και πάλι στο προσκήνιο.

Πρόσθετη πίεση στην αγορά δημιουργούν οι αναφορές για επιθέσεις του Ιράν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γεγονός που αυξάνει την αστάθεια στην περιοχή-κλειδί για τον εφοδιασμό πετρελαίου. Οι ειδικοί προειδοποιούν: ακόμα και με μια πιθανή αποκλιμάκωση, οι συνέπειες της κρίσης θα είναι αισθητές για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η Πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απερίφραστα ως στασιμοπληθωρισμός, παρά τον υψηλό πληθωρισμό και την ασθενή οικονομική ανάπτυξη. Σύμφωνα με την ίδια, προς το παρόν απουσιάζει ο τρίτος βασικός παράγοντας — η υψηλή ανεργία. Ωστόσο, πολλοί αναλυτές αμφιβάλλουν ότι αυτή η ισορροπία θα διατηρηθεί.

Την ίδια στιγμή, ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία Βάλντις Ντομπρόβσκις έκανε λόγο ευθέως για «στασιμοπληθωριστικό σοκ», τονίζοντας ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας επιβραδύνει ήδη την οικονομία και ενισχύει τον πληθωρισμό. Προειδοποίησε επίσης ότι η ΕΕ έχει περιορισμένες δυνατότητες για οικονομική στήριξη μεγάλης κλίμακας λόγω του υψηλού επιπέδου χρέους και της ανάγκης αύξησης των αμυντικών δαπανών.

Παλαιότερα, σημαντικά κεφάλαια διοχετεύονταν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, ωστόσο η ηγεσία της ΕΕ καθιστά σαφές ότι δεν πρέπει να αναμένεται επανάληψη παρόμοιων προγραμμάτων. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση εμβάθυνσης της κρίσης, οι χώρες θα πρέπει να αναζητήσουν εσωτερικούς πόρους και να αναθεωρήσουν τις δημοσιονομικές τους προτεραιότητες.