23 yıllık geçiş süreci: Kıbrıs yeni sınır kapısı açılmadan rekor bir durgunluğa yaklaşıyor

Kıbrıs, ilk sınır geçiş noktasının açılmasının 23. yıldönümünü kutlarken, ada 2003'ten bu yana sınır kapısı ağının genişletilmediği en uzun dönemin eşiğinde bulunuyor. 2018'den beri tek bir yeni geçiş noktası açılmadı ve eğer 2026 yılında durum değişmezse, bu durgunluk bir rekor haline gelecek.

Buna rağmen, mevcut kapılardaki hareketlilik aktifliğini koruyor. Polis verilerine göre, 2025 yılında 7,6 milyondan fazla giriş ve yaklaşık o kadar çıkış kaydedildi. En yoğun yük, geleneksel olarak geçiş sayısının 730 bini aştığı yaz aylarında yaşanıyor.

Aynı zamanda akışlarda belirgin değişimler gözleniyor. Kuzeye giden Kıbrıslı Rumların sayısı azalıyor: 2023'te 3 milyondan fazla olan bu rakam, 2025'te 2,4 milyona geriledi. 2026'nın ilk aylarında da bu düşüş devam etti. Uzmanlar bunu, kuzeyin ekonomik cazibesini azaltan yaşam maliyeti artışına bağlıyor.

Eş zamanlı olarak, güneye geçen Kıbrıslı Türklerin sayısı artıyor: 2024'te 425 bin olan rakam, 2025'te 511 binin üzerine çıktı. Bu yıl bu rakamın daha da artması bekleniyor.

Yeni kapıların açılması konusu keskin siyasi anlaşmazlıkların odağında kalmaya devam ediyor. Kıbrıs Rum tarafı lideri Nikos Hristodulidis, yeni sınır kapılarının her iki topluma da fayda sağlaması gerektiğini savunarak güney için de uygun rotaların değerlendirilmesini öneriyor. Buna karşılık, Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman bu yaklaşımı kısıtlayıcı buluyor ve sürecin uzaması riski konusunda uyarıyor.

2025 yılında Cenevre'de taraflar dört yeni geçiş noktasının açılması olasılığı üzerinde anlaşmış olsalar da, önceliklerdeki farklılıklar ve teknik ayrıntılar nedeniyle bu planların uygulanması yavaş ilerliyor.

Sonuç olarak, yüksek geçiş seviyesi korunmasına rağmen altyapı gelişimi fiilen durmuş durumda; bu da adadaki serbest dolaşım meselesi etrafındaki gerginliği artırıyor.